خرید خودرو
محدود شدن استفاده از کارت سوخت اضطراری جایگاه‌ها در ۱۱ استان، برنامه‌ریزی برای سوخت‌گیری در سفرهای بینشهری را مهم‌تر کرده است. بر اساس گزارش منتشرشده در پنج‌شنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۱۸، اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت انرژی، از جمع‌آوری کارت‌های جایگاه در برخی استانها خبر داده و از رانندگان خواسته است پیش از سفر، مسافت مسیر و میزان بنزین مورد نیاز خود را محاسبه کنند.
با این حال، محدودیت تازه به معنای حذف کامل کارت اضطراری از همه جایگاههای کشور نیست. شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی بر پیش‌بینی دسترسی اضطراری در جایگاههای منتخب مناطق اعلام‌شده تأکید کرده است. بنابراین، مسئله اصلی برای رانندگان این است که دیگر نمی‌توانند در تمام مسیر به وجود کارت جایگاه تکیه کنند؛ همراه داشتن کارت شخصی، بررسی سهمیه باقی‌مانده و در نظر گرفتن سوخت مسیر برگشت، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
محدودیت کارت جایگاه در کدام استانها اجرا می‌شود؟
اجرای این سیاست ابتدا به‌صورت آزمایشی از کرمان آغاز شد. پس از آن، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی نیز به محدوده اجرای طرح اضافه شدند. از ابتدای آبان‌ماه، محدودیت استفاده از کارت‌های اضطراری در هشت استان دیگر به اجرا درآمد و تعداد استانهای مشمول به ۱۱ رسید.
استانهای اعلام‌شده و ترتیب پیوستن آن‌ها به طرح، به شرح زیر است:
- مرحله آزمایشی: کرمان.
- مرحله بعدی: سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی.
- از ابتدای آبان‌ماه: هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان.
قرار گرفتن نام یک استان در این فهرست، به‌تنهایی به معنای یکسان بودن وضعیت تمام جایگاههای آن نیست. در توضیحات مسئولان، هم از جمع‌آوری کارت در برخی مناطق صحبت شده و هم از ضرورت حفظ دسترسی اضطراری در جایگاههای منتخب. در نتیجه، راننده باید میان «محدود شدن استفاده عمومی از کارت جایگاه» و «حذف بدون استثنای آن در سراسر استان» تفاوت قائل شود.
تهران نیز فعلاً وضعیت متفاوتی دارد. به دلیل اجرای طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های سوخت در پایتخت، برنامه‌ای برای جمع‌آوری کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در این استان اعلام نشده است. این موضوع نباید به مسیرهای خارج از تهران تعمیم داده شود؛ ممکن است سفر از استانی آغاز شود که کارت جایگاه در آن در دسترس است، اما ادامه مسیر از مناطق مشمول محدودیت عبور کند.
سهمیه بنزین کارت شخصی؛ سه نرخ و سه مقدار متفاوت
طبق جزئیات مطرح‌شده، در کنار سهمیه‌های اول و دوم، سهمیه دیگری با نرخ سوم برای کارت سوخت شخصی خودروها در نظر گرفته شده است. به این ترتیب، میزان بنزین موجود در کارت و هزینه استفاده از آن باید جداگانه بررسی شوند؛ داشتن سهمیه با نرخ سوم، به معنای برخورداری از همان قیمت سهمیه نخست نیست.
| نوع سهمیه | مقدار ماهانه | قیمت هر لیتر |
|---|---|---|
| سهمیه اول | ۶۰ لیتر | ۱۵۰۰ تومان |
| سهمیه دوم | ۵۰ لیتر | ۳۰۰۰ تومان |
| سهمیه سوم | ۵۰ لیتر | ۱۰ هزار تومان |
این تفکیک برای برآورد هزینه سفر اهمیت دارد. راننده‌ای که بخشی از سهمیه ارزان‌تر خود را در رفت‌وآمدهای روزانه مصرف کرده است، نمی‌تواند هزینه تمام بنزین سفر را با نرخ نخست محاسبه کند. لازم است پیش از حرکت مشخص باشد چه مقدار از هر سهمیه باقی مانده و مصرف پیش‌بینی‌شده سفر تا چه اندازه با موجودی کارت تناسب دارد.
درباره امکان انباشت سهمیه نیز توضیح مشخصی ارائه شده است: به گفته سقاب اصفهانی، سهمیه اول تا سه ماه قابلیت ذخیره‌سازی دارد. این توضیح ناظر به سهمیه نخست است و نباید بدون اعلام جزئیات بیشتر، همین شرایط را برای سهمیه دوم و سوم نیز قطعی دانست.
منظور از ذخیره بنزین برای سفر چیست؟
توصیه مطرح‌شده درباره ذخیره بنزین، در توضیحات معاون رئیس‌جمهور به حفظ سهمیه در کارت شخصی و برنامه‌ریزی برای مصرف آن مربوط است؛ نه اینکه رانندگان پیش از سفر، بنزین را در ظرف جداگانه نگهداری یا حمل کنند. مبنای این توصیه، همان امکان ذخیره سهمیه اول تا سه ماه است تا بخشی از نیاز سفر از قبل در کارت باقی بماند.
سقاب اصفهانی گفته است شهروندان همچنان می‌توانند با استفاده از موجودی کارت شخصی خود به نقاط مختلف کشور سفر کنند. او در توضیح این موضوع، سفر به استانهای جنوبی یا مشهد و بازگشت از این مقاصد را مثال زده و تأکید کرده است که سوخت‌گیری در طول مسیر نیز با همان کارت شخصی انجام می‌شود.
بنابراین، محدودیت کارت جایگاه در اظهارات اعلام‌شده به‌عنوان ممنوعیت سفر بین‌استانی مطرح نشده است. تغییر اصلی در شیوه اتکا به سوخت‌رسانی است: کارت شخصی باید مبنای برنامه سفر باشد و دسترسی احتمالی به کارت اضطراری، جای بررسی موجودی و برآورد مصرف را نگیرد. این تفاوت به‌خصوص برای سفرهای طولانی یا برنامه‌هایی با چند مقصد اهمیت دارد.
آیا هنوز می‌توان از کارت اضطراری استفاده کرد؟
پاسخ، بسته به منطقه و جایگاه متفاوت است. معاون رئیس‌جمهور تصریح کرده که کارت‌های جایگاه در برخی استانها همچنان وجود دارند، اما در تعدادی از استانهای مرزی جمع‌آوری شده‌اند. از سوی دیگر، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تأکید کرده است که در مناطق اعلام‌شده از ۱۱ استان، باید تمهیدات لازم برای دسترسی مردم به کارت اضطراری در جایگاههای منتخب در نظر گرفته شود.
این دو توضیح را باید در کنار هم خواند. جمع‌آوری یا محدودسازی کارت‌های عمومی، به معنای نبود هیچ راهکار اضطراری نیست؛ در عین حال، پیش‌بینی کارت در جایگاههای منتخب هم تضمین نمی‌کند که هر جایگاه در مسیر سفر، چنین امکانی داشته باشد. در اطلاعات ارائه‌شده، فهرست این جایگاه‌ها و جزئیات اجرایی دسترسی به کارت آن‌ها مشخص نشده است.
برای راننده، نتیجه عملی روشن است: امکان اضطراری را نباید معادل دسترسی معمول و همیشگی دانست. اگر سهمیه باقی‌مانده با مسافت سفر تناسب ندارد، صرف وجود چنین تمهیدی برای شروع حرکت کافی نیست. همچنین همراه نداشتن کارت شخصی می‌تواند وابستگی به جایگاههای منتخب را بیشتر کند؛ وابستگی‌ای که در مسیرهای کم‌جایگاه، برنامه سفر را دشوارتر خواهد کرد.
چرا استفاده از کارت جایگاه محدود شده است؟
یکی از دلایل اعلام‌شده، افزایش استفاده از کارت‌های اضطراری و عرضه حجم بالای بنزین از این مسیر، به‌ویژه در برخی استانهای مرزی است. مسئولان معتقدند گسترش این شیوه سوخت‌گیری در بعضی مناطق، علاوه بر افزایش مصرف، به طولانی شدن صف‌ها و دشوارتر شدن مدیریت توزیع فرآورده‌های نفتی منجر شده است.
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت انرژی، محدودیت جدید را با وضعیت تأمین بنزین نیز مرتبط دانسته است. به توضیح او، در سال‌های گذشته تلاش بر تأمین تمام سوخت مورد نیاز مردم بوده، اما شرایط فعلی اجازه نمی‌دهد عرضه مانند گذشته و بدون توجه به محدودیت‌های تأمین ادامه پیدا کند. هدف اعلام‌شده، جلوگیری از اختلال ناگهانی در جایگاه‌ها و حفظ پیوستگی سوخت‌رسانی است.
او در تشریح نگرانی دولت، از احتمال مواجه شدن یک شهر با نبود بنزین برای چند روز سخن گفته و اشاره کرده است که اختلال‌های مشابه حتی در برخی کشورهای قدرتمند نیز رخ می‌دهد. این اظهارات، بیان دلیل اجرای سیاست و نگرانی از اختلال احتمالی است؛ نه اعلام وقوع قطعی کمبود چندروزه در شهر مشخصی.
به گفته سقاب اصفهانی، تمام بنزین در اختیار دولت برای عرضه به مردم اختصاص یافته و ظرفیتی برای عرضه بیشتر ذخیره نشده است. او تصمیم‌گیری درباره افزایش عرضه را به اضافه شدن ظرفیت‌های جدید تولیدی مرتبط کرده است. در این چارچوب، حفظ پایداری توزیع و جلوگیری از کمبود در جایگاه‌ها، اولویت اصلی اعلام‌شده دولت است.
پیش از حرکت، سوخت رفتوبرگشت را چگونه برآورد کنیم؟
برنامه‌ریزی سوخت باید از کل مسیر شروع شود، نه فقط فاصله تا مقصد. مسافت رفتوبرگشت، رفت‌وآمد در مقصد و مسیرهای فرعی از اجزای مصرف سفر هستند. معاون رئیس‌جمهور نیز بر همین موضوع تأکید کرده و گفته است اضافه کردن مقصدها و مسیرهای فرعی، بدون برنامه‌ریزی قبلی، دیگر نمی‌تواند مانند گذشته با اتکا به کارت جایگاه انجام شود.
برای برآورد اولیه، مسافت پیش‌بینی‌شده را در مصرف خودرو به ازای هر صد کیلومتر ضرب و حاصل را بر صد تقسیم کنید. نتیجه، تخمینی از بنزین مورد نیاز است؛ اما مصرف خودرو همیشه ثابت نمی‌ماند و بهتر است برنامه سفر دقیقاً بر مرز آخرین لیتر موجودی بسته نشود.
- موجودی کارت را بررسی کنید: مقدار باقی‌مانده هر سهمیه و هزینه استفاده از آن را جداگانه در نظر بگیرید.
- مسیر برگشت را فراموش نکنید: تأمین سوخت رفت، به‌تنهایی به معنای کفایت سهمیه برای تمام سفر نیست.
- مناطق مشمول را بشناسید: وضعیت استانهای بین راه، به اندازه مبدأ و مقصد اهمیت دارد.
- دسترسی به جایگاه را لحاظ کنید: در مسیرهای دارای جایگاههای محدود، زمان‌بندی سوخت‌گیری حساس‌تر است.
- برای تغییر مسیر دوباره حساب کنید: اضافه شدن هر مقصد، بر مصرف و سهمیه مورد نیاز اثر می‌گذارد.
مبنای سفر، کارت شخصی است نه کارت جایگاه
برآیند اطلاعات اعلام‌شده این است که محدودیت کارت اضطراری در ۱۱ استان، حذف یکسان این کارت از تمام جایگاه‌ها نیست؛ با این حال، اتکا به آن برای سفر، انتخاب مطمئنی محسوب نمی‌شود. همراه داشتن کارت سوخت شخصی، توجه به سهمیه اولِ قابل ذخیره تا سه ماه، محاسبه هزینه نرخ‌های مختلف و برآورد مصرف رفتوبرگشت، مهم‌ترین اقدام‌های پیش از حرکت هستند. دسترسی اضطراری در جایگاههای منتخب باید نقش پشتیبان داشته باشد، نه پایه برنامه سفر.
اگر در کنار برنامه سفر، خرید خودرو را نیز در نظر دارید، در خودروشاپ امکان خرید اقساطی خودرو کارکرده مدل ۱۳۹۰ به بالا، با شرایط منعطف و ضمانت معتبر تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان فراهم است.
نظرات کاربران
نظرات کاربران