ملاقات با مرسدس بنز 230SL پاگودا 1966

نام خانواده SL در خط تولید مرسدس بنز یکی از پایدارترین و معتبرترین ارتباطات خونی در مجموعه محصولات این برند به شمار می‌رود. این مدل که شروع آن با W198 (همان 300SL گالوینگ معروف) ثبت‌شده است، تا امروز به هفتمین نسل خود رسیده و همچنان در خط تولید این شرکت مستقر در اشتوتگارت حضور دارد.

اگرچه بسیاری از افراد نام مرسدس بنز را مترادف با خانواده کلاس S می‌دانند، اما سری SL این برند، که به عنوان خودروهای اسپرت و گرند تورر (GT) شناخته می‌شود، نیز نمادی از تاریخچه و افتخارات درخشان این کمپانی آلمانی است. در ادامه با دومین نسل رسمی خانواده SL مرسدس بنز با کد شناسایی W113، که به "سقف پاگودا" مشهور است و توسط تیمور ریشار (راننده سابق مسابقات بین‌المللی، بازسازی‌کننده خودروهای کلاسیک و کلکسیونر ایرانی) بازسازی شده، آشنا می‌شوید. طراحی ظاهری و تناسبات هندسی به کار رفته در این خودرو، به عنوان یکی از ماندگارترین‌ها در تاریخ محصولات مرسدس بنز شناخته می‌شود.

سری SL مرسدس بنز با نام Sport Leicht به معنای اسپورت سبک، در سال 1954 با معرفی نسخه تولید محدود و افسانه‌ای W198 آغاز شد. این خودرو که با نام تجاری 300SL GullWing به بازار عرضه گردید، با طراحی ظاهری و فنی خود، جهانیان را شگفت‌زده کرد و تحولی در صنعت خودرو ایجاد نمود. مرسدس بنز با تولید این مدل، مسیر جدیدی را آغاز کرد که بی‌برگشت بود و نیازمند بهبود مستمر. برای حفظ یادبود و خاطره گران‌بها و تولید محدود W198، مرسدس بنز مدل W121 BII را با قیمت ارزان‌تر و تولید انبوه عرضه کرد. با این حال، W121 نتوانست آن چیزی که کاربران از مرسدس بنز انتظار داشتند را به طور کامل برآورده کند.

در نتیجه، با معرفی نسل دوم کلاس SL، مرسدس فرصتی تازه برای بازیابی اعتبار این کلاس محبوب پیدا کرد. طراحی این نسل با هنر و خلاقیت سه طراح برجسته دهه ۱۹۵۰ اروپا، پائول برک، فردریش گایگر و بلا بارنی، جان گرفت و به یک اثر شاهکار تبدیل شد.

تغییر اصول طراحی از W198 و W121 به W113، به طور مشخص نشان‌دهنده تحول زبان طراحی مرسدس بنز از دهه 1950 به دهه 1960 میلادی بود. W113 از سال 1963 تا 1971 در خط تولید قرار داشت و طراحی منحصر به فرد این خودرو، به عنوان الگوی الهام‌بخش اصول و زبان طراحی دیگر محصولات مرسدس بنز در این دوره تلقی می‌شد.

در نمای جلوی خودرو چراغ‌های جدید بیضی‌شکل عمودی جایگزین چراغ‌های گرد دهه ۱۹۵۰ شده‌اند. جلوپنجره باریک خودرو با نشان بزرگ سه‌پره مرسدس بنز، یکی از بارزترین و نمادین‌ترین عناصر طراحی محصولات این شرکت است. سادگی و مینیمالیسم طراحی بدنه در نمای جانبی ادامه می‌یابد و به چراغ‌های عقب بسیار باریک با طراحی مشابه خانواده کلاس S و E آن دوران ختم می‌شود.

آنچه در نگاه اول چشم‌ها را به ساختار W113 جذب می‌کند، ابعاد جمع و جور و جثه کوچک این خودرو است. W113 بر روی فاصله محوری 2400 میلی‌متری ساخته شده، اما طول نهایی خودرو تنها 4285 میلی‌متر است (در نسخه سفارش آمریکا 4335 میلی‌متر) که بسیار مختصر و کارآمد به نظر می‌رسد. این موضوع جای تعجب ندارد، زیرا سری SL همیشه یک اسپرت کوپه دو نفره از کلاس جی‌تی بود که تا پیش از معرفی نسخه چهار نفره در سری SLC نسل سوم کلاس SL (معروف به C109)، هرگز به صورت چهار سرنشین تولید نشده بود. اما عرض 1760 میلی‌متری و ارتفاع 1305 میلی‌متری آن، به خوبی نشان از فشردگی و ابعاد کوچک خودرو دارد. این کوچک و فشرده بودن ترکیب در طراحی چراغ‌های جلو و جلوپنجره خودرو نیز به وضوح دیده می‌شود، طراحی‌ای که مستقیماً از مدل W198 الهام گرفته شده است.

دو نکته اساسی در طراحی نهایی مدل W113 بسیار حائز اهمیت است. نخست آنکه، باوجود ابعاد فشرده، این خودرو فضایی گسترده و دلنشین در کابین خود ارائه می‌دهد و از شیشه‌های جانبی بزرگ بهره می‌برد که در اصطلاح تخصصی طراحی خودرو به آن "گلخانه" گفته می‌شود. این ویژگی به‌گونه‌ای است که در نسخه هاردتاپ کوپه (با سقف فلزی قابل جدا شدن)، به‌خصوص در نمای جانبی، ابعاد جادار اتاق خودرو به‌وضوح دیده می‌شود. دومین نکته زمانی برجسته می‌شود که سقف فلزی برداشته شود یا با نسخه رودستر (با سقف تاشو) مواجه شویم؛ در این حالت ارتفاع بسیار کم و نیم‌رخ باریک خودرو بهتر به چشم می‌آید.

مورد دوم مربوط به سبک طراحی سقف خودرو در نسخه فلزی است، که با لبه‌های برآمده و قسمت مرکزی فرو رفته طراحی شده است. این سبک طراحی از شیروانی‌های قوس‌دار معماری سنتی ژاپن الهام گرفته شده و به همین دلیل به نام مستعار "سقف پاگودا" (Pagoda Roof) شناخته می‌شود. این شهرت به قدری گسترده شده که در بسیاری از نقاط جهان، از جمله ایران، مدل W113 را با نام "بنز پاگودا" می‌شناسند.

مرسدس بنز W113 یک اسپرت کوپه سبک و با شکوه است، اما این خودرو تلاشی برای لوکس بودن نمی‌کند. نمای داخلی آن با حفظ سادگی و خالی از هرگونه تزئین اضافی طراحی شده است. داشبورد فلزی خودرو به رنگ بدنه است، اما بخش بالایی آن (نزدیک به شیشه) با تریم چوبی عرضی پوشیده شده که به عنوان المان تزئینی، جذابیت کابین را بیشتر می‌کند.

پانل ابزار خودرو که در بخش راننده قرار دارد، از دو عقربه دایره‌ای برای نمایش سرعت و دور موتور تشکیل شده است. در میان این دو عقربه، یک صفحه نمایش مستطیل شکل وجود دارد که چندین نشانگر برای وضعیت دمای موتور، شارژ باتری و میزان سوخت در باک را نمایش می‌دهد. همچنین، چراغ‌های هشدار نیز در این بخش تعبیه شده‌اند. این تنظیمات پانل ابزار بیشتر در خودروهای مرسدس بنز دهه 1960 مشاهده می‌شوند.

فرمان خودرو از نوع دو شاخه‌ای استخوانی با تزئینات کرومی است که با یک رینگ نسبتاً بزرگ به عنوان کلید بوق عمل می‌کند. ترکیب کروم به کار رفته در نمای داخلی، به همراه تزیینات روی گیج‌های کلاستر، دریچه‌های سیستم تهویه مطبوع، پنل رادیو پخش، ساعت آنالوگ، دستگیره‌ها و تریم رو دری، از یکنواختی و بی‌حالی طراحی کابین جلوگیری می‌کند. با اینکه تریم داخلی تماماً به رنگ مشکی از جنس چرم مصنوعی است، مرسدس بنز در آن دوره مانند رقبای تراز اول آمریکایی، گزینه‌های رنگی متنوعی برای فضای داخلی ارائه می‌کرد که به طور طبیعی جذابیت بصری بیشتری به طراحی داخلی می‌افزود.

پیش از ورود به دهه 1970، مرسدس بنز تمایلی به استفاده از پیشرانه‌های V8 نداشت و عمده محصولات این شرکت با پیشرانه‌های چهار و شش سیلندر خطی عرضه می‌شدند. مدل W113 نیز از این قاعده مستثنی نبود و با سه نوع پیشرانه شش سیلندر خطی M127، M129 و M130 ارائه می‌شد که به ترتیب دارای حجم‌های 2.3، 2.5 و 2.8 لیتر بودند. بدون شک، نسخه 2.8 لیتری قوی‌ترین گزینه موجود بود، اما خودروی مورد بررسی ما دارای پیشرانه 2.3 لیتری و گیربکس چهار سرعته دستی است. گیربکس چهار سرعته اتوماتیک و پنج سرعته دستی نیز برای این خودرو قابل سفارش بود، اما در آن دوران، برخلاف بازار آمریکا، گیربکس دستی در خودروهای اروپایی محبوبیت بیشتری داشت.

این پیشرانه با تجهیز به سیستم پاشش سوخت انژکتوری چند نقطه‌ای (MPI) تولید شرکت بوش، توانایی ایجاد 118 اسب‌بخار قدرت و 185 نیوتون‌متر گشتاور را داراست. این ترکیب منجر به شتاب صفر تا صد در 10.8 ثانیه و دستیابی به حداکثر سرعتی در حدود 200 کیلومتر برساعت می‌شود؛ که مطابق با استانداردهای امروزی چندان چشمگیر نیست. با این حال، باید به خاطر داشت که مدل W113 از بخش‌هایی مانند کاپوت، سقف، درب صندوق و بدنه آلومینیومی بهره‌مند است که وزن نهایی آن را به تنها 1300 کیلوگرم تقلیل داده است.

نسخه 280 تفاوت‌های چشمگیری دارد. پیشرانه 2.8 لیتری آن، 168 اسب‌بخار قدرت و 240 نیوتون‌متر گشتاور تولید می‌کند. این ترکیب فنی می‌تواند W113 را در عرض ۸ ثانیه به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برساند. اختلاف ۲.۸ ثانیه‌ای در شتاب اولیه بین مدل‌های 230 و 280 نشان‌دهنده وزن پایین خودرو است که به کمک پیشرانه‌ای نسبتا قوی‌تر به دست می‌آید. W113 با استانداردهای زمان خود در کلاس GT تولید شد و هدف آن ورود به کلاس سوپر اسپرت نبود. بنابراین، سیستم تعلیق مستقل فنر لول در هر دو محور به کار رفت که باعث می‌شود خودرو در پیچ‌ها فرمان‌پذیری لذت‌بخشی و پایداری بالایی داشته باشد.

نسخه‌های مسابقاتی و ارتقاء یافته پیشرانه ۲۳۰ قادر بودند تا حدود ۱۵۰ اسب‌بخار قدرت تولید کنند و در چندین مسابقه رالی موفق به کسب قهرمانی‌های چشمگیری شوند. این دستاورد نشان داد که پیشرانه‌های ۲.۳ لیتری SL در تولید انبوه با توان نهایی ممکن عرضه نشدند. به همین دلیل، از نظر پذیرش عمومی، این نسخه ۲۸۰ بود که در خانواده W113 محبوبیت بیشتری یافت.

با ورود به دهه ۱۹۷۰ میلادی و اوج‌گیری رقابت در کلاس ماسل‌کارهای آمریکای شمالی، مرسدس بنز پیشرانه‌های V8 را به خانواده جدید SL و SLC (با کد فنی R109 و C109) معرفی کرد. از این پس، داستان رقابت میان گرند توررهای اروپایی و آمریکایی بر اساس شتاب اولیه و سرعت نهایی، رنگ و بوی تازه‌ای به خود گرفت.

W113 نه تنها به دلیل مشخصات فنی برتر، بلکه به واسطه طراحی چشم‌نواز، بهره‌گیری از زبان طراحی نوآورانه، فرمان‌پذیری استثنایی، تجربه رانندگی لذت‌بخش و وفاداری به اصول ابتدایی مرسدس بنز، به عنوان یکی از موفق‌ترین وینتج‌های این برند معتبر در خانواده SL مشهور است.

در طول دوره تولید ۸ ساله این خودرو (از ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۱)، مجموعاً نزدیک به ۴۹ هزار دستگاه W113 تولید شد که حدود ۲۰ هزار دستگاه آن به بازار آمریکا صادر گردید. بیشتر نمونه‌های صادراتی به آمریکای شمالی، از مدل ۲۸۰ با تجهیزات کامل شامل سیستم تهویه مطبوع، گیربکس اتوماتیک و تایرهای دور سفید بودند.

مرسدس بنز SL W113، معروف به پاگودا، در سراسر جهان به عنوان یکی از زیباترین شاهکارهای تاریخ مرسدس بنز شناخته می‌شود. اگرچه این خودرو به اندازه مدل W198 منحصر به فرد نیست، یک نسخه سالم و نگهداری شده از آن می‌تواند، بسته به مدل و نوع فنی، تا 80 هزار دلار ارزش داشته باشد.

بله، برای بازنویسی و بهبود پاراگراف ارسال کنید تا من به شما کمک کنم.