خرید خودرو
اگر برای ثابت نگه داشتن خودرو مجبورید اهرم ترمز دستی را بیشتر از گذشته بالا بکشید، یا پس از پایین آوردن آن چرخ‌های عقب همچنان درگیر می‌مانند، عملکرد این مجموعه نیاز به بررسی دارد. شل شدن و گیر کردن ترمز دستی دو ایراد متفاوت‌اند، اما هر دو میتوانند ایمنی خودرو را مختل کنند: اولی خطر حرکت ناخواسته هنگام پارک را افزایش می‌دهد و دومی ممکن است به قطعات ترمز آسیب برساند.
کشیدگی سیم، فرسودگی اتصالات و کم شدن ضخامت لنتها یا کفشکهای عقب از عوامل مهم این مشکلات هستند. بااین‌حال، راه‌حل همیشه سفت کردن سیم نیست. پیش از هر تنظیمی باید مشخص شود ایراد از انتقال نیرو، قطعات ترمز عقب یا مکانیسم برگشت است. در خودروهای مجهز به ترمز دستی برقی نیز مسیر عیب‌یابی با نمونه‌های مکانیکی تفاوت دارد.
چرا اهرم ترمز دستی بیش از حد بالا میآید؟
در ترمز دستی مکانیکی، نیروی دست راننده از اهرم، سیم‌ها و اتصالات عبور می‌کند و به مجموعه ترمز چرخ‌های عقب می‌رسد. اگر در این مسیر سیم کش بیاید، اتصالات فرسوده شوند یا از جای خود خارج شوند، حرکت اهرم الزاماً به نیروی کافی در چرخها تبدیل نمیشود. نتیجه این است که اهرم بالاتر می‌رود، اما خودرو به‌خوبی در محل توقف ثابت نمی‌ماند.
علت دیگر می‌تواند کاهش ضخامت لنتها یا کفشکهای عقب باشد. فرسودگی این قطعات ممکن است فاصله میان سطح اصطکاکی و دیسک یا کاسه ترمز را بیشتر کند؛ در نتیجه، برای درگیر شدن ترمز به حرکت بیشتری در مجموعه نیاز خواهد بود. بنابراین بالا آمدن اهرم به‌تنهایی ثابت نمیکند که سیم ترمز دستی خراب شده است.
تعداد دندانه‌ها یا کلیک‌های استاندارد اهرم در همه خودروها یکسان نیست. مقایسه با خودرویی دیگر یا تعیین یک عدد ثابت، معیار مطمئنی برای تشخیص خرابی نیست؛ میزان حرکت و شیوه تنظیم باید با دستورالعمل سازنده همان خودرو سنجیده شود.
علت آزاد نشدن ترمز دستی پس از پایین آوردن اهرم چیست؟
پایین آمدن اهرم همیشه به معنی آزاد شدن کامل ترمز چرخ‌های عقب نیست. یکی از علت‌های رایج، زنگزدگی و خوردگی سیم است. روکش محافظ سیم مانع ورود رطوبت و آلودگی می‌شود؛ اگر این پوشش آسیب ببیند، نفوذ آب و آلودگی می‌تواند حرکت سیم را دشوار کند. در این وضعیت، سیم هنگام کشیدن یا رها کردن اهرم به‌آسانی جابه‌جا نمیشود.
در هوای سرد، یخزدگی نیز ممکن است حرکت سیم را مختل کند. بااین‌حال، هر مورد گیر کردن ترمز دستی را نباید به سیم نسبت داد. قطعات متحرک ترمز عقب هم باید بتوانند پس از آزاد شدن اهرم به وضعیت مناسب برگردند و ایراد در آن‌ها می‌تواند ترمز را درگیر نگه دارد.
- خوردگی، شکستگی یا گیرپاژ قطعات متحرک مجموعه ترمز می‌تواند مانع آزاد شدن آن شود.
- خرابی فنرهای برگشت یا گیر کردن اهرم‌های متصل به کفشک‌ها و کالیپر، بازگشت مجموعه را مختل می‌کند.
- در خودروهایی که ترمز دستی در کالیپر عقب تعبیه شده، گیر کردن مکانیسم داخلی کالیپر نیز باید بررسی شود.
به همین دلیل، بررسی صرف اهرم داخل کابین برای پیدا کردن علت کافی نیست؛ ممکن است اهرم پایین باشد، اما ایراد در بخش دیگری از مجموعه باقی مانده باشد.
تنظیم ترمز دستی چه زمانی کافی است و چه زمانی قطعه باید عوض شود؟
برای رفع شل شدن ترمز دستی، ابتدا باید وضعیت سیم‌ها، محل اتصال آن‌ها، لنتها یا کفشکهای عقب و مکانیسم تنظیم بررسی شود. این ترتیب اهمیت دارد، چون تنظیم نمی‌تواند جای تعمیر قطعه آسیب‌دیده را بگیرد. اگر اجزا سالم باشند و مشکل به خارج شدن مجموعه از تنظیم مربوط باشد، تنظیم مجدد مطابق دستورالعمل سازنده ممکن است عملکرد درست را برگرداند.
اما سیمی که کش آمده یا رشته‌های آن آسیب دیده‌اند، صرفاً با دست‌کاری مهره تنظیم سالم نمیشود. همین موضوع درباره قطعات داخلی فرسوده نیز صدق می‌کند؛ در چنین شرایطی، قطعه معیوب باید تعویض شود. تشخیص تفاوت میان نیاز به تنظیم و نیاز به تعویض، مانع از آن می‌شود که ایراد اصلی زیر ظاهر یک اهرم سفت‌تر پنهان بماند.
سفت کردن بی‌دلیل مهره تنظیم، بدون بررسی ترمزهای عقب، می‌تواند لنت یا کفشک را در تماس دائمی با سطح ترمز نگه دارد. پیامد این تماس، داغ شدن چرخ‌هاست. بنابراین کوتاه‌تر شدن مسیر حرکت اهرم به‌تنهایی نشانه رفع مشکل نیست و نباید تنها معیار ارزیابی تعمیر قرار بگیرد.
با ترمز دستی گیرکرده چه کار نباید کرد؟
اگر ترمز دستی آزاد نمیشود، نباید با فشار آوردن به موتور و تلاش برای حرکت خودرو، چرخ‌های قفل‌شده را به چرخش وادار کرد. حرکت اجباری خودرو جای بررسی سیم، فنرهای برگشت و مکانیسم ترمز عقب را نمی‌گیرد و می‌تواند به مجموعه ترمز آسیب بزند.
گاهی چرخها کاملاً قفل نیستند، اما ترمز به‌طور کامل هم رها نشده است. در این حالت، توجه به نشانه‌های زیر اهمیت دارد:
- خودرو با وجود پایین بودن اهرم، به‌سختی حرکت می‌کند.
- از ناحیه چرخ عقب بوی سوختگی احساس می‌شود.
- حرارت غیرعادی در چرخ‌های عقب وجود دارد.
ادامه رانندگی با این علائم می‌تواند به لنت، دیسک یا کاسه ترمز صدمه بزند. خودرو باید در اولین فرصت و با رعایت ایمنی به تعمیرگاه منتقل شود. پایین بودن اهرم نباید باعث شود مقاومت خودرو در برابر حرکت یا بوی سوختگی نادیده گرفته شود؛ وضعیت واقعی ترمز در چرخها تعیین‌کننده است.
عیب‌یابی ترمز دستی برقی با نمونه مکانیکی چه تفاوتی دارد؟
در خودروهای دارای ترمز دستی برقی، روشن ماندن چراغ هشدار یا عمل نکردن ترمز می‌تواند با خرابی موتورهای الکتریکی، سیم‌کشی، حسگرها یا واحد کنترل ارتباط داشته باشد. بنابراین نمی‌توان نشانه‌ای مانند آزاد نشدن ترمز را در این خودروها مستقیماً به همان علت‌های رایج در نمونه مکانیکی نسبت داد.
عیب‌یابی این سیستم به تجهیزات تخصصی نیاز دارد. روش‌های تنظیم ترمز دستی مکانیکی نیز نباید برای آن به کار گرفته شوند. همان‌طور که در سیستم سیمی، بررسی قطعات باید پیش از تنظیم انجام شود، در نوع برقی هم ابتدا باید محل ایراد مشخص شود؛ روشن ماندن چراغ هشدار به‌تنهایی برای تعیین قطعه خراب کافی نیست.
راه‌حل درست از تشخیص علت شروع می‌شود
اهرم بلند و کم‌اثر، بررسی سیم‌ها، اتصالات و میزان فرسودگی ترمز عقب را ضروری می‌کند؛ آزاد نشدن ترمز نیز توجه به خوردگی سیم، فنرهای برگشت و قطعات متحرک را می‌طلبد. تنظیم فقط زمانی راه‌حل مناسبی است که سلامت اجزا تأیید شده باشد. در هر دو نوع مکانیکی و برقی، هدف اصلی حفظ خودرو در حالت توقف است و اختلال در این عملکرد، خطر حرکت ناخواسته را به همراه دارد.
اگر در کنار رسیدگی به وضعیت خودروی فعلی، قصد خرید خودروی دیگری را دارید، در خودروشاپ امکان خرید اقساطی خودرو کارکرده مدل ۱۳۹۰ به بالا، با شرایط منعطف و ضمانت معتبر تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان فراهم است.
نظرات کاربران
نظرات کاربران