خرید خودرو
فشار دادن چندباره پدال گاز پس از استارت، برای بعضی رانندگان بخشی از عادت روزانه است؛ به‌خصوص وقتی هوا سرد است و تصور می‌کنند موتور با این کار زودتر آماده حرکت می‌شود. برخی هم دور موتور را بالا نگه می‌دارند تا روغن سریع‌تر به قطعات برسد یا باتری بهتر شارژ شود. بااین‌حال، در بیشتر خودروهای امروزی، گاز دادن در حالت توقف برای آماده‌سازی موتور ضرورتی ندارد و میتواند سوخت بیشتری مصرف کند و استهلاک بی‌مورد به همراه داشته باشد.
روش مناسب، نه حرکت پرفشار بلافاصله پس از روشن شدن خودرو است و نه چند دقیقه توقف همراه با فشردن پدال گاز. معمولاً باید فرصت کوتاهی برای پایدار شدن کارکرد موتور در نظر گرفت و سپس آرام حرکت کرد. البته شرایط بسیار سرد و دستورالعمل‌های اختصاصی هر خودرو ممکن است ملاحظات متفاوتی داشته باشند؛ بنابراین توصیه دفترچه راهنما بر یک نسخه ثابت برای همه خودروها اولویت دارد.
چرا موتور سرد با گاز دادن درجا آماده رانندگی نمیشود؟
موتور پس از روشن شدن به زمان نیاز دارد تا به دمای کاری مناسب برسد. در این فاصله، روغن در مسیرهای روغن‌کاری گردش می‌کند و دمای اجزای مختلف به‌تدریج افزایش می‌یابد. بالا رفتن صدای موتور یا عدد دورسنج، به‌تنهایی نشانه آماده شدن مجموعه برای تحمل فشار بیشتر نیست.
این تصور که با چند بار فشردن پدال گاز می‌توان فرایند گرم شدن را به‌درستی کوتاه کرد، مبنای مناسبی برای استفاده روزمره از خودرو نیست. موتور در حالت توقف بار چندانی تحمل نمی‌کند و افزایش دور آن، جای گرم شدن تدریجی در شرایط حرکت را نمی‌گیرد. به همین دلیل، گاز دادن درجا روش توصیه‌شده‌ای برای رساندن خودرو به شرایط کاری نیست.
سرما نیز دلیل مناسبی برای شدیدتر گاز دادن محسوب نمیشود. روغن موتور در دمای پایین غلیظ‌تر است و پیشرانه برای رسیدن به وضعیت مناسب کارکرد به فرصت نیاز دارد. در چنین شرایطی، بالا بردن ناگهانی دور موتور به‌جای کمک ضروری به روغن‌کاری، فشار بیشتری به مجموعه‌ای وارد می‌کند که هنوز سرد است.
حرکت ملایم چه تفاوتی با گرم کردن خودرو در توقف دارد؟
آماده شدن خودرو فقط به گرم شدن موتور محدود نیست. گیربکس، دیفرانسیل، بلبرینگ چرخ‌ها و لاستیک‌ها نیز بخشی از مجموعه‌ای هستند که هنگام رانندگی کار می‌کنند. گاز دادن در حالت توقف این بخش‌ها را گرم نمی‌کند؛ حتی اگر راننده احساس کند موتور پس از مدتی کار کردن آماده شده است.
حرکت آرام پس از پایدار شدن دور موتور، به مجموعه قوای محرکه امکان می‌دهد به‌تدریج گرم شود. نکته اصلی، ملایم بودن رانندگی است: شروع حرکت نباید با شتاب‌گیری شدید، دور موتور بالا یا تحمیل بار سنگین به پیشرانه همراه باشد. حرکت کردن و فشار آوردن به موتور، دو توصیه یکسان نیستند.
بنابراین خروج از حالت توقف به معنای پایان دوره مراقبت از موتور سرد نیست. در دقایق ابتدایی همچنان باید فشار پدال گاز را ملایم نگه داشت و از درخواست توان زیاد خودداری کرد. این احتیاط در هوای سرد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
گاز دادن به موتور سرد چه پیامدهایی دارد؟
نخستین پیامد، مصرف سوخت بدون پیمودن مسافت است. با افزایش دور موتور، سوخت مصرفی نیز بیشتر می‌شود، درحالی‌که خودرو همچنان در جای خود ایستاده است. وقتی راننده چند دقیقه پدال گاز را نگه می‌دارد، این مصرف اضافی ادامه پیدا می‌کند، بدون اینکه ضرورتی برای آماده‌سازی معمول خودرو داشته باشد.
مسئله دیگر، فشار غیرضروری بر پیشرانه سرد است. پیش از آنکه روغن و قطعات به شرایط کاری مناسب برسند، گاز دادن شدید میتواند بار بیشتری به موتور تحمیل کند. این موضوع به معنای خرابی قطعی با هر بار لمس پدال نیست؛ بحث بر سر عادتی غیرضروری است که میتواند مصرف و استهلاک را افزایش دهد.
در موتورهای توربوشارژ نیز بالا بردن ناگهانی دور موتور هنگام سرد بودن، بدون نیاز واقعی توصیه نمیشود. وجود توربو دلیلی برای گاز دادن پیش از حرکت نیست و اصل پرهیز از فشار زیاد در شروع کار همچنان برقرار است.
درجا کار کردن طولانی هم راه‌حل مناسبی نیست
حذف گاز دادن به این معنا نیست که باید موتور را برای مدتی طولانی در حالت درجا روشن گذاشت. ادامه کارکرد در توقف، برخلاف تصور رایج، لزوماً به حفظ سلامت پیشرانه کمک نمی‌کند. احتراق در شرایط دمایی نامناسب میتواند زمینه تشکیل رسوبات و ورود بخشی از سوخت نسوخته به روغن را فراهم کند.
در نتیجه، تفاوت مهمی میان مکث کوتاه برای پایدار شدن موتور و روشن نگه داشتن طولانی آن وجود دارد. اولی بخشی از آماده‌سازی معمول پیش از حرکت است؛ دومی نباید به‌عنوان روشی همیشگی برای مراقبت از موتور در نظر گرفته شود.
در برخی موتورهای دیزلی نیز دور موتور بالا در شرایط بدون بار میتواند با احتراق نامناسب، دود بیشتر و عملکرد نامطلوب همراه باشد. این نکته را نباید به همه موتورها و همه شرایط تعمیم داد، اما نشان می‌دهد گاز دادن درجا را نمی‌توان اقدامی مفید برای تمام خودروها دانست.
برای شارژ باتری یا رفع لرزش موتور گاز ندهید
بالا نگه داشتن دور موتور در حالت توقف، راهکار مناسبی برای جبران ضعف باتری یا برطرف کردن ایراد سیستم شارژ نیست. اگر باتری مرتب خالی می‌شود، مسئله اصلی باید بررسی شود؛ سلامت خود باتری، دینام و اتصالات برقی از مواردی هستند که نیاز به رسیدگی دارند. گاز دادن جای این بررسی را نمی‌گیرد.
نوسان دور موتور و لرزش غیرعادی در حالت درجا نیز دلیل دیگری برای عادت کردن به فشردن پدال نیست. ممکن است با افزایش دور، نشانه‌های مشکل موقتاً کمتر دیده شوند، اما این تغییر به معنای رفع عیب نیست. اگر موتور بدون کمک پدال عملکرد طبیعی ندارد، باید علت آن مشخص شود.
به بیان ساده، باید میان کارکرد عادی پس از استارت و نشانه‌های ایراد تفاوت گذاشت. پنهان کردن لرزش یا تلاش برای جبران ضعف باتری با گاز دادن، هیچ‌کدام جای عیب‌یابی را نمی‌گیرد.
پس از استارت، چه مراحلی را دنبال کنیم؟
در خودروهای انژکتوری امروزی، سیستم مدیریت موتور سوخت موردنیاز برای روشن شدن و کارکرد اولیه را به‌صورت خودکار تنظیم می‌کند. بنابراین معمولاً نیازی نیست راننده برای کمک به استارت یا بالا بردن دور اولیه، پدال گاز را فشار دهد. برای بیشتر این خودروها می‌توان این ترتیب را در نظر گرفت:
- موتور را روشن کنید و چند لحظه برای پایدار شدن دور و کارکرد آن فرصت بدهید.
- پس از پایدار شدن عملکرد، با فشار ملایم پدال گاز حرکت کنید.
- در دقایق ابتدایی از شتاب‌گیری شدید، دور موتور بالا و وارد کردن بار سنگین خودداری کنید.
- در سرمای بسیار شدید یا خودروهایی با دستورالعمل خاص، مطابق دفترچه راهنما عمل کنید.
نمی‌توان زمان انتظار یا دور موتور یکسانی برای تمام خودروها تعیین کرد. آنچه اهمیت دارد، رعایت توصیه سازنده و پرهیز از دو رفتار غیرضروری است: گاز دادن شدید به موتور سرد و طولانی کردن توقف با هدف گرم کردن خودرو.
انتخاب بهتر برای شروع حرکت
برای بیشتر خودروهای امروزی، مکث کوتاه پس از استارت و سپس رانندگی آرام، انتخاب مناسب‌تری از گاز دادن درجا است. این روش به گرم شدن تدریجی موتور و دیگر اجزای خودرو کمک می‌کند، بدون اینکه برای آماده‌سازی، دور موتور بی‌دلیل بالا نگه داشته شود. ضعف باتری، لرزش یا نوسان دور نیز باید جداگانه بررسی شوند، نه اینکه با پدال گاز پوشانده شوند.
اگر در کنار نگهداری خودرو، به فکر تغییر آن هستید، در خودروشاپ امکان خرید اقساطی خودرو کارکرده مدل ۱۳۹۰ به بالا، با شرایط منعطف و ضمانت معتبر تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان فراهم است.
نظرات کاربران
نظرات کاربران