خرید خودرو
فاصله قیمت خودرو از کارخانه؛ نتیجه کمبود عرضه و تقاضای سرمایهای
اختلاف میان نرخ مصوب کارخانه و قیمت خودرو در بازار آزاد به یکی از کمسابقهترین سطوح سالهای اخیر رسیده است. این فاصله طی روزهای گذشته بزرگتر شده و سرعت رشد آن حتی از افزایش قیمت طلا و ارز نیز بیشتر به نظر میرسد.
سعید مؤتمنی: ورود تولید ۱۰ روز خودروسازان به بازار میتواند شکاف قیمت کارخانه و بازار را تا حدود ۵۰ درصد کاهش دهد.
سعید مؤتمنی، رئیس اتحادیه صنف نمایشگاهداران و فروشندگان خودروی تهران، باور دارد بخش مهمی از التهاب فعلی با افزایش عرضه برطرف میشود. او در گفتوگو با خودروشاپ توضیح داد که عرضه یکباره تولید ۱۰ روز خودروسازان میتواند حاشیه قیمت خودرو را تقریباً نصف کند؛ زیرا در شرایط کنونی، قیمتهای بالا مشتری واقعی را از بازار دور کرده و رکود بر معاملات حاکم شده است. به گفته او، عرضه محدود و قطرهچکانی در دو ماه گذشته یکی از عوامل اصلی شکلگیری این وضعیت بوده است.
مؤتمنی درباره فروش خودرو با نرخ آزاد از سوی برخی نمایندگان و عوامل فروش خودروسازان نیز گفت که این اتفاق در مقطعی با شدت بیشتری رخ میداد. در آن دوره، فروشهای عمده به افرادی انجام میشد که سرمایه بسیار زیادی در اختیار داشتند و خودروها را پس از خرید، با نرخ آزاد در بازار عرضه میکردند.
به گفته او، با متوقف شدن فروشهای عمده و محدود شدن امکان صلح در معاملات، شدت این جریان کاهش یافته است. بااینحال، هنوز بعضی نمایندگان و فروشندگان خودرو را با نرخ کارخانه به مشتری تحویل نمیدهند و آن را با قیمت آزاد عرضه میکنند؛ اقدامی که برخلاف ضوابط فروش است، هرچند نسبت به چند ماه قبل کنترل بیشتری شده است.
رئیس اتحادیه نمایشگاهداران تهران تأکید کرد که ریشه اصلی نابسامانی بازار همچنان به میزان عرضه بازمیگردد. اگر خودرو به شکل منظم و کافی در اختیار بازار قرار گیرد، انتظار میرود پس از گذشت مدتی، معاملات به سمت تعادل و قیمتگذاری شفاف حرکت کند.
قیمت واقعی خودرو چگونه تعیین میشود؟
در شرایط فعلی حتی تولیدکننده، فروشنده و خریدار نیز تعریف یکسانی از قیمت واقعی خودرو ندارند. گروهی معتقدند عرضه خودروهای موجود در انبار میتواند بازار را به وضعیت متعادلتری برساند. منظور از تعادل، شکلگیری یک بازه قیمت مشخص برای هر خودرو است؛ نه شرایطی که هر فروشنده، متناسب با محل معامله و میزان تقاضا، رقم جداگانهای اعلام کند.
افزایش نرخ ارز بدون تردید بر هزینههای تولید اثر گذاشته است، اما تمام مشکلات بازار خودرو را نمیتوان فقط به رشد دلار نسبت داد. هزینه تأمین مواد اولیه و قطعات بالا رفته و تهیه بسیاری از قطعاتی که پیشتر بهسادگی در دسترس بودند، دشوارتر شده است. در برخی موارد نیز خودروسازان دیگر امکان خرید قطعه از منابع قبلی را ندارند. این عوامل در بخش عرضه، فشار مستقیمی بر قیمت نهایی وارد میکنند.
در سمت تقاضا نیز میزان خرید خودرو از نیاز مصرفی واقعی جامعه فراتر رفته است. تجربه جهشهای ارزی گذشته نشان داده که خودرو و مسکن در دورههای تورمی به پناهگاه سرمایه تبدیل میشوند. به همین دلیل، بخشی از نقدینگی به سمت داراییهایی حرکت میکند که احتمال افزایش قیمت آنها بیشتر تصور میشود. خودرو نیز از جمله کالاهایی است که در چنین دورههایی با تقاضای سرمایهای روبهرو میشود.
بخش دیگری از التهاب در نقطه اتصال عرضه و تقاضا شکل میگیرد؛ حوزهای که به دلیل نبود شفافیت، کمتر بهصورت دقیق بررسی شده است. وقتی تعداد زیادی از افراد با هدف حفظ ارزش پول یا کسب سود وارد خریدوفروش خودرو میشوند و همزمان جامعه انتظار تورم بالاتری دارد، قیمتها از سطح منطقی فاصله میگیرند.
منظور از واسطهگری در اینجا فقط دلالان سنتی نیست. دامنه این فعالیت به گروههای مختلفی از بازار گسترش یافته است. برای نمونه، برخی افرادی که بهعنوان عامل فروش یا نماینده رسمی وظیفه تحویل خودرو با قیمت کارخانه را دارند، ممکن است از دسترسی خود به خودرو استفاده کرده و وارد معاملات بازار آزاد شوند. در طرف دیگر، بعضی مصرفکنندگان عادی نیز با هدف کسب سود، از خریدار واقعی به فروشنده کوتاهمدت تبدیل شدهاند.
همزمان، تصور کمبود خودرو گاهی شدیدتر از واقعیت موجود در بازار شکل میگیرد. همین ذهنیت باعث میشود برخی خریداران برای دستیابی به خودرو، مبلغی بسیار بالاتر از ارزش منطقی آن پرداخت کنند. در چنین فضایی، انتظارات تورمی و رفتارهای سوداگرانه یکدیگر را تقویت میکنند.
این تصور عمومی که «هیچ خودرویی برای فروش پیدا نمیشود» همیشه با واقعیت منطبق نیست. در بسیاری از معاملات، قیمت برای کالایی تعیین میشود که عرضه آن بهصورت شفاف قابل مشاهده نیست. درحالیکه ارزش نهایی خودرو به زمان معامله، مکان فروش، شرایط خودرو و توافق واقعی میان خریدار و فروشنده بستگی دارد.
گزارشهای مختلف نشان میدهد بعضی عاملان فروش و نمایندگیهایی که ظاهراً موجودی قابل عرضه ندارند، در صورت دریافت پیشنهاد مالی مناسب میتوانند مدلهای مختلفی را فراهم کنند. این موضوع نشان میدهد مشکل بازار فقط نبود خودرو نیست، بلکه پنهان بودن موجودی و نامشخص بودن قیمت نیز نقش مهمی در بیثباتی معاملات دارد.
در روزهای اخیر نمونههای متعددی از این وضعیت گزارش شده است. بنابراین نمیتوان گفت خودروی صفر کیلومتر بهطور کامل از بازار ناپدید شده است. آمارهای رسمی نیز از تولید حدود ۵۰۰ هزار دستگاه خودروی سواری در پنج ماه حکایت دارد. حتی در مردادماه، نزدیک به ۹۰ هزار دستگاه خودرو تولید شده است؛ رقمی که نشان میدهد مسئله اصلی، صرفاً توقف تولید یا نبود کامل خودرو نیست.
همچنین برنامه عرضه بیش از ۱۱۰ هزار دستگاه از سوی ایرانخودرو و سایپا برای دوره پیشرو، تقریباً معادل تولید یک ماه این دو خودروساز بزرگ است. این ارقام نشان میدهد خودرو در کشور تولید میشود، اما میزان ورود آن به بازار آزاد، نحوه توزیع و سازوکار قیمتگذاری، تعیینکننده وضعیت نهایی معاملات است.
در نتیجه، میتوان گفت خودرو وجود دارد، اما قیمت آن برای همه فروشندگان و خریداران یکسان و شفاف نیست. تا زمانی که نرخ قطعی مشخص نباشد، بسیاری از مالکان از فروش خودداری میکنند و برخی خریداران نیز برای عقب نماندن از موج افزایش قیمت، حاضر به پرداخت ارقام بالاتر میشوند. اگر خودرویی در نمایندگی با قیمتی بالاتر از نرخ رسمی معامله شود، چنین معاملهای لزوماً مورد تأیید مراجع رسمی نیست.
خودروشاپ بهعنوان پلتفرم تخصصی خرید و فروش خودرو، امکان بررسی و معامله خودرو را با تمرکز بر کارشناسی فنی فراهم میکند و در کنار آن، شرایط خرید اقساطی بدون ضامن را نیز ارائه میدهد؛ موضوعی که میتواند به خریداران در تصمیمگیری آگاهانهتر و مدیریت بهتر هزینه خرید کمک کند.
راهکار اساسی برای کاهش این بیثباتی، افزایش عرضه خودروهای موجود، اعلام موجودی واقعی و ایجاد سازوکار شفاف برای تعیین قیمت است. زمان اجرای این سیاست از سوی خودروسازان موضوعی جداگانه است، اما بدون ورود خودرو به چرخه عرضه عمومی، بازگشت بازار به تعادل دشوار خواهد بود.
شرایط فعلی قیمتها را میتوان به ابری متحرک تشبیه کرد؛ محدوده نوسان آن گسترده است و هنوز ثبات مشخصی ندارد. بااینحال، این وضعیت نمیتواند تا ابد ادامه پیدا کند و در نهایت، افزایش عرضه و شفاف شدن معاملات باید به تخلیه بخشی از فشار قیمتی بازار منجر شود.
خرید اقساطی خودرو از خودروشاپ
اگر بودجهی نقدی کامل را ندارید، در خودروشاپ میتوانید خودرو را بهصورت اقساطی و بدون ضامن تهیه کنید. همهی خودروها پیش از تحویل، بدنه و فنی کارشناسی میشوند تا دقیقاً همان خودروی سالمی را بگیرید که ارزش قیمتش را دارد.
نظرات کاربران
نظرات کاربران