بخش دوم: پیامدهای زیستمحیطی ناشی از باتریهای رایج در خودروهای الکتریکی
وابستگی باتری به عناصر نادر:
طبق گزارشات موجود، باتریها از اهمیت بالایی در خودروهای الکتریکی برخوردارند. این باتریها عمدتاً از عناصر معدنی کمیاب مانند لیتیوم، کبالت و نیکل ساخته میشوند. در ایالات متحده، برای اینکه یک خودروی الکتریکی مشمول تخفیف مالیاتی 7500 دلاری شود، دو شرط اصلی وجود دارد. شرط نخست این است که مواد معدنی مورد نیاز باید در خاک آمریکا یا توسط یک شریک تجاری مطمئن استخراج و پردازش شوند. شرط دوم این است که تا قبل از 1 ژانویه 2024، 40 درصد از این مواد معدنی باید در آمریکای شمالی بازیافت شود که این میزان هر سال 10 درصد افزایش یافته و تا سال 2027 به 80 درصد خواهد رسید.

برای کاهش آلایندههای کربنی در حمل و نقل، استخراج گسترده مواد معدنی در نقاط مختلف جهان ضروری است. این اقدام به رغم تلاش برای تولید گسترده خودرو، میتواند اثرات بازگشتناپذیری بر محیط زیست داشته باشد، محیطی که بسیاری مدعی حفاظت از آن هستند. تخریب مناظر طبیعی، مصرف و آلودگی آبهای زیرزمینی و تخریب اراضی زراعی از جمله این اثرات مخرب است.
برای فهم بهتر نیازمندی خودروهای الکتریکی به مواد معدنی، باید گفت به طور میانگین 207 کیلوگرم مواد معدنی در این خودروها استفاده میشود، در حالی که یک خودروی بنزینی تنها به 34 کیلوگرم نیاز دارد، یعنی 6 برابر کمتر.
پاملا کوک-همیلتون، مدیر تجارت بینالمللی UNCTAD، اظهار میدارد که مصرفکنندگان عمدتاً از مزایای خودروهای الکتریکی مطلعاند، در حالی که جوانب منفی تولید آنها کمتر شناخته شده است. با اینکه بیشتر مصرفکنندگان در کشورهای صنعتی قرار دارند، منابع اولیه مورد نیاز در چند کشور در حال توسعه متمرکز است.
تأثیرات زیستمحیطی و اجتماعی استخراج لیتیوم در مناطق خشک
بخش عمدهای از منابع لیتیوم جهان در زیر زمینهای نمکی مناطق آند در آرژانتین، بولیوی و شیلی قرار گرفته است. در این مناطق، کشاورزان بومی کینوا و دامداران لاما باید با معدنچیان برای دسترسی به آب رقابت کنند. استخراج لیتیوم به مقادیر زیادی آب زیرزمینی نیاز دارد، بهطوریکه برخی تخمینها نشان میدهند برای تولید یک تن لیتیوم حدود ۲ میلیون لیتر آب لازم است. در شیلی، فعالیتهای استخراج لیتیوم و سایر معادن ۶۵٪ از منابع آبی را مصرف کرده و موجب تخلیه آبهای زیرزمینی، آلودگی خاک و تخریب محیط زیست شده است، بهطوریکه جوامع محلی مجبور به ترک محل زندگی خود شدهاند. با افزایش تقاضا برای لیتیوم و توسعه معادن، چالشهای زیستمحیطی نیز افزایش خواهند یافت.

افزایش مشکلات آبی با استخراج لیتیوم برای خودروهای الکتریکی
ذخایر لیتیوم عمدتاً در مناطق گرم، خشک و کوهستانی قرار دارند. در چنین مناطقی نیاز به آب بیشتر احساس میشود و استخراج لیتیوم که به آب زیادی نیاز دارد، میتواند مشکلات را تشدید کند. بهعلاوه، پسماندهای ناشی از استخراج لیتیوم سمی هستند و منابع آبی را آلوده میکنند.
توجه کنید که استخراج لیتیوم در مقایسه با کبالت و نیکل حجم کمتری دارد. در یک خودروی تسلا، حدود 50 کیلوگرم نیکل و 20 کیلوگرم کبالت به کار میرود، اما میزان لیتیوم تنها به 8 کیلوگرم میرسد. جالب آنکه در ایالات متحده، منابع نیکل محدود هستند و باید از معادن جهانی تهیه شوند که خود چالشهای اضافی به همراه دارد.

پیامدهای زیستمحیطی استخراج کبالت و گرافیت
تقریباً نیمی از ذخایر کبالت جهان در جمهوری دموکراتیک کنگو قرار دارد که بیش از دو سوم تولید جهانی را شامل میشود. طبق گزارش یونیسف و سازمانهای بینالمللی، حدود ۲۰٪ از کبالت کنگو از معادن کوچک تأمین میشود، جایی که حدود ۴۰۰۰۰ کودک در شرایط خطرناک کار میکنند. گرد و غبار حاصل از حفاری ممکن است حاوی فلزات سمی مثل اورانیوم باشد که با مشکلات سلامتی نظیر بیماریهای تنفسی و نقایص مادرزادی مرتبط هستند.
خطرات زیستمحیطی نیز به همان اندازه نگرانکننده است. سایتهای معدن کبالت ممکن است مواد معدنی گوگردی داشته باشند که در تماس با هوا و آب میتوانند اسید سولفوریک تولید کنند. این فرآیند که به زهکشی معدن اسید معروف است، میتواند رودخانهها، جویبارها و حیات آبی را به مدت طولانی تخریب کند.
پیامدهای زیستمحیطی استخراج گرافیت مشابه همین شرایط است. استفاده از مواد منفجره میتواند گرد و غبار و ذرات ریز را به هوا وارد کرده و باعث مشکلات بهداشتی در جوامع اطراف و آلودگی خاکهای نزدیک شود. حدود ۸۰٪ ذخایر گرافیت طبیعی در برزیل، چین و ترکیه قرار دارد.
بخش اول: مقایسه آلایندگی خودروهای الکتریکی و هیبریدی با خودروهای احتراق داخلی
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، حمل و نقل بیشترین وابستگی را به سوختهای فسیلی دارد. در سال 2021، این بخش 37% از کل انتشار CO2 را به خود اختصاص داده است. برای درک بهتر تفاوت تأثیرات آلایندگی خودروهای الکتریکی، هیبریدی و احتراق داخلی، به نمودار زیر که بر اساس اطلاعات پولاستار و ریویان تهیه شده است، توجه کنید.

انتشار آلایندهها در طول عمر خودرو از تولید تا اسقاط
انتشار در طول عمر یک محصول شامل مجموع گازهای گلخانهای منتشر شده در طول مراحل تولید، استفاده و اسقاط آن است. برای مقایسه صحیح، از واحد استاندارد معادل با یک تن CO2 استفاده میشود تا اثرات گازهای گلخانهای مختلف بر گرمایش جهانی محاسبه شود.
در جدول زیر، میزان انتشار انواع خودروهای الکتریکی، هیبریدی و احتراق داخلی با سایز متوسط بر حسب tCO2e - معادل با تن CO2 - برای عمر مفید 16 سال و مسافت 240,000 کیلومتر آورده شده است.
| الکتریکی | هیبریدی | احتراق داخلی | ||
|---|---|---|---|---|
| میزان انتشار در حین تولید | تولید باتری | 5 | 1 | 0 |
| تولید خودرو | 9 | 9 | 10 | |
| میزان انتشار در حین استفاده | تولید سوخت | 26 | 12 | 13 |
| انتشار گاز گلخانهای | 0 | 24 | 32 | |
| میزان ذخیره گازهای گلخانهای در نتیجه بازیافت قطعات خودرو اسقاط شده | نگهداری | 1 | 2 | 2 |
| پایان عمر | 2- | 1- | 1- | |
| مجموع | 39 | 47 | 55 |
هرچند کمترین میزان انتشار در چرخه عمر مربوط به خودروهای الکتریکی است، اطلاعات دیگری نیز از جدول فوق قابل دریافت است که شاید در نگاه اول واضح نباشد:
- انتشار در حین تولید خودروهای الکتریکی 40% بیشتر از خودروهای هیبریدی و احتراق داخلی است. طبق تحقیق شرکت مکنزی، این میزان انتشار به دلیل استخراج و تصفیه مواد اولیه مانند لیتیم، نیکل و کبالت برای تولید باتری است. همچنین فرآیند تولید خودروهای الکتریکی نیز به انرژی زیادی نیاز دارد.
- تولید برق برای خودروهای الکتریکی در مقایسه با دیگر خودروها در مرحله تولید سوخت بیشتری مصرف میکند.
همچنین، خودروشاپ به عنوان پلتفرمی تخصصی برای خرید و فروش خودرو، امکاناتی نظیر کارشناسی فنی و شرایط اقساط بدون ضامن را برای مشتریان فراهم آورده است.
خرید اقساطی خودرو از خودروشاپ
اگر بودجهی نقدی کامل را ندارید، در خودروشاپ میتوانید خودرو را بهصورت اقساطی و بدون ضامن تهیه کنید. همهی خودروها پیش از تحویل، بدنه و فنی کارشناسی میشوند تا دقیقاً همان خودروی سالمی را بگیرید که ارزش قیمتش را دارد.



