هایما S5؛ بررسی تخصصی و جامع مشخصات فنی، موتور توربو، گیربکس 6AT، مصرف، مزایا و معایب

هایما S5 یکی از کراس‌اوورهای جمع‌وجور شرکت Haima Automobile است که در بازار ایران با نسخه‌های مختلفی شناخته می‌شود. این خودرو در طول دوره تولید خود با موتورهای متفاوت و گیربکس‌های مختلف عرضه شده و همین موضوع باعث شده هنگام جست‌وجوی مشخصات هایما S5، اطلاعات متفاوتی درباره قدرت موتور، گشتاور و نوع گیربکس دیده شود.

در این مقاله، تمرکز اصلی بر شناخت خانواده S5 و سپس بررسی دقیق‌تر نسخه هایما S5 اتوماتیک ۶ سرعته است؛ نسخه‌ای که در بازار ایران و به‌خصوص مدل‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، مشخصات فنی متفاوتی با نمونه‌های CVT دارد.

• تاریخچه و شکل‌گیری هایما S5
• نسخه‌های مختلف هایما S5 و تفاوت آن‌ها
• طراحی ظاهری و ابعاد بدنه
• موتور 1.5 لیتری توربو و تحلیل فنی آن
• گیربکس 6 سرعته اتوماتیک؛ چرا 6AT مهم است؟
• سیستم انتقال قدرت و ساختار شاسی
• تعلیق، فرمان و کیفیت سواری
• شتاب، کشش و رفتار خودرو در شهر و جاده
• مصرف سوخت واقعی و عوامل مؤثر بر آن
• کابین، فضای داخلی و ارگونومی
• امکانات رفاهی و تجهیزات
• ایمنی و سیستم‌های کمک‌راننده
• مزایای فنی و کاربردی
• معایب و محدودیت‌های هایما S5
• مشکلاتی که در نمونه کارکرده باید بررسی شوند
• هزینه نگهداری و نکات سرویس
• هایما S5 برای چه نوع استفاده‌ای مناسب است؟
• مقایسه فنی با خودروهای هم‌دوره
• سؤالات متداول
• معرفی یک دستگاه هایما S5 مدل ۱۴۰۱ موجود در خودروشاپ

هایما S5 در میانه دهه ۲۰۱۰ میلادی به‌عنوان یک کراس‌اوور جمع‌وجور وارد سبد محصولات Haima شد. این خودرو برای قرار گرفتن در بخش کراس‌اوورهای شهری طراحی شده بود؛ بخشی که در بازار چین و بعدها در بسیاری از بازارهای صادراتی، رشد قابل توجهی پیدا کرد.

هایما S5 از همان ابتدا قرار نبود یک شاسی‌بلند آفرودی باشد. فلسفه ساخت آن بیشتر بر پایه استفاده شهری، ابعاد نسبتاً جمع‌وجور، ارتفاع مناسب از سطح زمین، فضای کابین قابل استفاده و ارائه امکانات رفاهی در محدوده قیمتی خودش شکل گرفت.

نسخه‌های مختلف S5 در طول زمان تغییراتی را در طراحی، قوای محرکه، تجهیزات و گیربکس تجربه کردند. به همین دلیل، عبارت «هایما S5» به‌تنهایی برای تعیین مشخصات فنی کافی نیست و هنگام خرید باید سال تولید و نوع گیربکس دقیقاً مشخص شود.

خود شرکت هایما نیز در دوره‌های مختلف S5 را با موتورهای ۱.۶ لیتری، ۱.۵ لیتری توربو و مجموعه‌های انتقال قدرت متفاوت عرضه کرده است. در ایران نیز نسخه‌های CVT و ۶ سرعته اتوماتیک در بازار دیده می‌شوند. بنابراین مقایسه دو S5 بدون توجه به نسخه دقیق، می‌تواند نتیجه اشتباهی ایجاد کند.

اگر در اینترنت برای هایما S5 یک عدد مشخص برای قدرت یا گشتاور مشاهده کردید، قبل از استفاده از آن عدد باید مشخص کنید اطلاعات مربوط به کدام سال، کدام موتور و کدام گیربکس است. برای نمونه، مشخصات S5 پرو جدید با موتور GDI و گیربکس 6AT را نباید به S5 اتوماتیک ۶ سرعته مدل‌های قبلی نسبت داد.

در نسخه‌ای که در دفترچه فنی ایران‌خودرو با مدل گیربکس 6AT معرفی شده، پیشرانه از خانواده HMA GN15-TF است. این موتور چهار سیلندر خطی، ۱۶ سوپاپ و حجم دقیق ۱۴۹۷ سی‌سی دارد و از توربوشارژر و فناوری DOHC بهره می‌برد.

توان ۱۱۰ کیلووات تقریباً معادل ۱۵۰ اسب‌بخار است. این عدد با اعداد مربوط به برخی نسخه‌های دیگر S5 تفاوت دارد و یکی از دلایل اصلی آن است که در یک مقاله عمومی درباره «هایما S5» نباید همه مشخصات موتورهای مختلف را با یکدیگر ترکیب کرد.

پیشرانه ۱.۵ لیتری توربوشارژ هایما S5 نمونه‌ای از موتورهای کوچک‌تر مجهز به پرخوران است. در موتور توربوشارژ، هوای بیشتری با فشار بالاتر وارد موتور می‌شود و همین موضوع اجازه می‌دهد از حجم نسبتاً پایین، توان و گشتاور بیشتری نسبت به یک موتور تنفس طبیعی هم‌حجم استخراج شود.

در نسخه 6AT مورد بحث، حداکثر گشتاور ۲۱۰ نیوتن‌متر از دور ۱۸۰۰ در دسترس قرار می‌گیرد و تا ۴۰۰۰ دور ادامه دارد. از نظر کاربردی، این ویژگی برای رانندگی شهری و سبقت‌های معمول اهمیت دارد، زیرا گشتاور در محدوده‌ای از دور موتور ارائه می‌شود که در رانندگی روزمره بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اما موتور توربو یک تفاوت مهم با موتور تنفس طبیعی دارد: کیفیت نگهداری و شرایط کارکرد آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. روغن مناسب، سرویس منظم، سلامت سیستم خنک‌کاری، وضعیت شمع‌ها، فیلتر هوا و کیفیت سوخت می‌توانند روی عملکرد بلندمدت موتور اثر داشته باشند.

بنابراین هنگام خرید S5 کارکرده، شنیدن عبارت «موتور توربو سالم است» کافی نیست. تست عملکرد، بررسی نشتی‌ها، دیاگ، وضعیت روغن و بررسی رفتار موتور در حالت سرد و گرم باید در فرآیند کارشناسی لحاظ شود.

گشتاور ۲۱۰ نیوتن‌متر در نسخه مورد بحث، با گشتاور نسخه‌های جدیدتر S5 Pro یکسان نیست. S5 Pro جدید از موتور ۱.۵ لیتری GDI با خروجی بالاتری استفاده می‌کند و نباید مشخصات آن را به مدل ۱۴۰۱ 6AT تعمیم داد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نسخه مورد بررسی، استفاده از گیربکس شش سرعته اتوماتیک است. این گیربکس از نظر معماری با گیربکس CVT متفاوت است و نحوه انتقال و انتخاب نسبت دنده‌ها نیز تفاوت دارد.

در گیربکس‌های AT معمولی، مجموعه‌ای از دنده‌های واقعی برای نسبت‌های مختلف وجود دارد و کنترل هیدرولیکی و الکترونیکی، زمان تعویض دنده را مدیریت می‌کند. در مقابل، CVT از نسبت انتقال پیوسته استفاده می‌کند. بنابراین احساس رانندگی این دو سیستم حتی با موتور مشابه نیز می‌تواند متفاوت باشد.

در نسخه 6AT هایما S5، دفترچه فنی نسبت‌های شش دنده جلو را نیز ثبت کرده است. وجود دنده ششم به کاهش دور موتور در سرعت‌های بالاتر کمک می‌کند و از نظر تئوری می‌تواند به آرام‌تر شدن کارکرد موتور در مسیرهای برون‌شهری کمک کند.

نکته مهم برای یک خودروی کارکرده این است که سلامت گیربکس فقط با قرار دادن دسته‌دنده در وضعیت D قابل تشخیص نیست. تأخیر غیرعادی در درگیر شدن دنده، ضربه هنگام تعویض، لغزش، صداهای غیرمعمول و تغییر رفتار گیربکس در حالت گرم باید بررسی شوند.

در دفترچه فنی ایران‌خودرو برای گیربکس 6AT نیز نوع روغن گیربکس مشخص شده است. با این حال، هنگام سرویس یک خودروی واقعی باید مشخصات دفترچه همان خودرو و دستورالعمل به‌روز مرکز خدمات ملاک قرار گیرد و از ترکیب روغن‌های نامشخص یا استاندارد نامرتبط خودداری شود.

هایما S5 در رده کراس‌اوورهای کامپکت قرار می‌گیرد. طول آن در منابع فنی حدود ۴۳۵۸ تا ۴۴۲۰ میلی‌متر، عرض حدود ۱۸۲۳ میلی‌متر و ارتفاع حدود ۱۶۳۰ میلی‌متر ثبت شده و فاصله محوری آن حدود ۲۶۳۰ میلی‌متر است.

این ابعاد باعث شده S5 از نظر استفاده شهری هنوز در محدوده قابل مدیریت قرار بگیرد، در حالی که فرم بدنه کراس‌اوور و ارتفاع خودرو نسبت به یک هاچ‌بک یا سدان معمولی، دید و موقعیت رانندگی متفاوتی ایجاد می‌کند.

هایما S5 از ساختار دیفرانسیل جلو استفاده می‌کند و در نسخه‌های مورد استفاده در بازار ایران، سیستم تعلیق مستقل مک‌فرسون در جلو و ساختار چنداتصالی در عقب دیده می‌شود.

استفاده از تعلیق چنداتصالی در محور عقب از نظر مهندسی اجازه می‌دهد کنترل حرکت چرخ‌ها دقیق‌تر انجام شود و سازنده بتواند بین راحتی سواری و کنترل بدنه تعادل ایجاد کند.

البته نوع تعلیق به‌تنهایی تضمین‌کننده کیفیت سواری نیست. تنظیم کمک‌فنر، فنر، بوش‌ها، لاستیک، فشار باد و حتی سلامت اجزای جلوبندی روی تجربه رانندگی اثر مستقیم دارند.

به همین دلیل، هنگام بررسی یک S5 کارکرده، تست جلوبندی، کمک‌فنرها، پلوس، دیسک چرخ، فرمان و وضعیت لاستیک‌ها اهمیت زیادی دارد. حتی خودرویی که موتور و گیربکس سالمی دارد، اگر در بخش تعلیق فرسوده باشد، می‌تواند هزینه تعمیر قابل توجهی ایجاد کند.

شخصیت S5 بیشتر به یک کراس‌اوور شهری و خانوادگی نزدیک است تا خودروی اسپرت. موتور توربو در محدوده میانی دور موتور توان مناسبی برای استفاده روزمره ایجاد می‌کند و گیربکس اتوماتیک نیز باعث می‌شود رانندگی در ترافیک نسبت به نمونه‌های دنده‌ای راحت‌تر باشد.

در رانندگی شهری، وزن و ابعاد خودرو قابل کنترل هستند و ارتفاع کابین دید متفاوتی نسبت به بسیاری از خودروهای سواری ایجاد می‌کند. این ویژگی هنگام پارک و عبور از خیابان‌های شهری می‌تواند کاربردی باشد.

در جاده، قدرت موتور برای استفاده معمول خانوادگی کفایت می‌کند؛ اما نباید از S5 انتظار رفتار یک کراس‌اوور اسپرت یا خودروی عملکردمحور داشت. عملکرد واقعی شتاب نیز به وضعیت موتور، گیربکس، کیفیت سوخت، دمای هوا، وزن سرنشینان و شرایط مسیر وابسته است.

در نسخه‌های کارکرده، موضوع مهم‌تر از عدد شتاب اعلامی کارخانه، سلامت واقعی قوای محرکه است. یک S5 سالم با موتور و گیربکس سرویس‌شده می‌تواند تجربه متفاوتی نسبت به نمونه‌ای با سیستم توربو یا انتقال قدرت فرسوده داشته باشد.

اعداد شتاب منتشرشده در سایت‌های مختلف همیشه یکسان نیستند و ممکن است بر اساس نسخه خودرو، روش اندازه‌گیری، شرایط جاده و وزن خودرو متفاوت باشند. بنابراین برای خرید خودروی کارکرده، وضعیت فنی واقعی خودرو معیار کاربردی‌تری از یک عدد شتاب اینترنتی است.

مصرف سوخت یک خودروی توربو به‌شدت به شرایط استفاده وابسته است. عدد اعلامی آزمایشگاهی را نباید بدون در نظر گرفتن ترافیک، کیفیت سوخت، دمای هوا، فشار باد لاستیک، وزن سرنشینان و سبک رانندگی به مصرف واقعی تبدیل کرد.

در دفترچه فنی نسخه مورد بررسی، مصرف ترکیبی حدود ۷.۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر ثبت شده است. همین دفترچه تأکید می‌کند که عواملی مانند شرایط رانندگی، نوع سوخت، وضعیت جاده، وزن و تجهیزات خودرو می‌توانند مصرف واقعی را تغییر دهند.

در استفاده شهری پرترافیک، طبیعی است که مصرف از عدد ترکیبی بالاتر رود. استفاده مداوم از شتاب‌گیری شدید نیز در موتور توربو مستقیماً با افزایش مصرف همراه است.

طراحی اولیه S5 تلاش می‌کند بین فرم یک کراس‌اوور شهری و عناصر اسپرت تعادل ایجاد کند. جلوپنجره کرومی، چراغ‌های نسبتاً کشیده، خطوط روی گلگیرها و فرم نسبتاً بلند بدنه، چهره‌ای ایجاد کرده‌اند که از بسیاری از خودروهای سواری معمولی متمایز است.

البته طراحی S5 از ابتدا مورد بحث بوده است. برخی جزئیات نمای جلو و ترکیب چراغ‌ها و ورودی‌های هوا برای بخشی از مخاطبان بیش از حد شلوغ به نظر می‌رسد. این موضوع بیشتر یک مسئله سلیقه‌ای است تا ایراد مهندسی.

در نسخه‌های فیس‌لیفت، تغییراتی در جزئیات ظاهری و تجهیزات ایجاد شد و چهره خودرو به زبان طراحی جدیدتر هایما نزدیک‌تر شد.

کابین S5 طراحی متفاوتی نسبت به بسیاری از خودروهای اقتصادی هم‌دوره خود دارد. کنسول مرکزی و محل قرارگیری نمایشگر، کلیدهای تهویه و مجموعه کنترل‌های خودرو به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که بخش زیادی از کنترل‌ها در محدوده دست راننده قرار داشته باشند.

کیفیت متریال را باید متناسب با کلاس و زمان عرضه خودرو ارزیابی کرد. بخش قابل توجهی از داشبورد از پلاستیک سخت تشکیل شده، اما طراحی کلی کابین و استفاده از تریم‌های متفاوت باعث می‌شود فضای داخلی صرفاً اقتصادی به نظر نرسد.

فضای کابین برای استفاده خانوادگی مناسب است، اما نباید انتظار فضای یک SUV بزرگ را از S5 داشت. این خودرو در اصل یک کراس‌اوور کامپکت است و صندلی عقب و صندوق بار نیز باید با همین معیار ارزیابی شوند.

سطح تجهیزات S5 بسته به نسخه متفاوت است، اما در نمونه‌های مجهز بازار ایران مجموعه‌ای از تجهیزات رفاهی و ایمنی دیده می‌شود.

ایمنی خودرو فقط به تعداد ایربگ‌ها محدود نمی‌شود. ساختار بدنه، سیستم ترمز، ABS، توزیع نیروی ترمز، کنترل پایداری، کنترل کشش، وضعیت لاستیک‌ها و عملکرد سیستم‌های الکترونیکی همگی در ایمنی واقعی نقش دارند.

در برخی نسخه‌های S5، تجهیزات ایمنی و کمک‌راننده متنوعی ارائه شده و در نمونه‌های مختلف ممکن است تعداد و سطح تجهیزات متفاوت باشد. بنابراین برای یک خودروی کارکرده باید تجهیزات موجود روی همان خودرو بررسی شود، نه صرفاً لیست امکانات مربوط به نام مدل.

از منظر کارشناسی نیز تست دیاگ ایربگ، بررسی چراغ‌های هشدار، کنترل یونیت ABS و بررسی وضعیت ستون‌ها و شاسی اهمیت بالایی دارند.

یک S5 سالم از یک S5 صرفاً کم‌کارکرد ارزش فنی بیشتری دارد. کارکرد پایین بدون سابقه سرویس و بررسی فنی، به‌تنهایی تضمین‌کننده وضعیت خودرو نیست. در مقابل، خودرویی که سرویس شده و موتور، گیربکس، شاسی و بدنه آن به‌صورت مستند بررسی شده باشد، اطلاعات بیشتری برای تصمیم‌گیری در اختیار خریدار قرار می‌دهد.

• حساسیت بیشتر موتور توربو به نگهداری: موتور توربو نسبت به سرویس و شرایط کارکرد حساس‌تر از بسیاری از موتورهای ساده تنفس طبیعی است.
• تفاوت زیاد بین نسخه‌ها: وجود نسخه‌های CVT، 6AT و مدل‌های جدیدتر باعث می‌شود اطلاعات عمومی اینترنتی گاهی با خودروی موردنظر همخوانی نداشته باشد.
• فضای صندوق متوسط: حجم حدود ۳۲۰ لیتری صندوق برای یک کراس‌اوور کامپکت قابل استفاده است، اما برای سفرهای خانوادگی پرحجم محدودیت‌هایی دارد.
• طراحی بحث‌برانگیز: شلوغی برخی جزئیات ظاهری برای همه سلیقه‌ها جذاب نیست.
• اهمیت کیفیت قطعات و خدمات: مانند هر خودروی مونتاژی، دسترسی و قیمت قطعات باید پیش از خرید در شهر محل استفاده بررسی شود.
• هزینه احتمالی تعمیرات قوای محرکه: خرابی توربو، گیربکس یا سیستم‌های مرتبط در خودروهای کارکرده می‌تواند هزینه بیشتری نسبت به تعمیرات ساده خودروهای تنفس طبیعی ایجاد کند.

موتور توربو مانند هر پیشرانه مدرن دیگری نیازمند سرویس منظم است. مهم‌ترین موضوع، استفاده از روغن موتور با مشخصات صحیح و تعویض آن مطابق برنامه سرویس خودرو است.

در مستندات فنی S5 برای موتور GN15-TF مشخصات روغن موتور نیز ذکر شده است. با این حال، در خودروهای کارکرده بهتر است نوع روغن بر اساس دفترچه همان مدل، شرایط آب‌وهوایی، سابقه سرویس و دستورالعمل رسمی خدمات انتخاب شود.

همچنین سلامت سیستم خنک‌کاری اهمیت ویژه‌ای دارد. موتور توربو گرمای بیشتری تولید می‌کند و هرگونه ایراد در رادیاتور، فن، ترموستات، واترپمپ یا گردش مایع خنک‌کننده باید جدی گرفته شود.

پس از رانندگی سنگین نیز رعایت اصول صحیح استفاده از موتور توربو اهمیت دارد. فشار آوردن مداوم به موتور در حالی که سیستم خنک‌کاری یا روغن‌کاری شرایط مناسبی ندارد، می‌تواند فرسایش قطعات را افزایش دهد.

در خودروی اتوماتیک، کیفیت و مشخصات روغن گیربکس اهمیت بسیار زیادی دارد. استفاده از روغن نامناسب، ترکیب روغن‌های مختلف یا تأخیر طولانی در سرویس می‌تواند روی عملکرد و عمر گیربکس اثر بگذارد. در مورد S5 6AT، مشخصات روغن ثبت‌شده در مستندات فنی باید با نوع دقیق گیربکس خودرو تطبیق داده شود.

برای مقایسه S5 با خودروهایی مانند جک S5، چری تیگو 5 یا هاوال H2، صرفاً مقایسه تعداد اسب‌بخار کافی نیست. نوع گیربکس، وزن خودرو، منحنی گشتاور، نوع سیستم تعلیق، امکانات، وضعیت قطعات و خدمات و شرایط بازار دست‌دوم هم اهمیت دارند.

• کسی که یک کراس‌اوور جمع‌وجور برای استفاده شهری و خانوادگی می‌خواهد.
• خرید خودروی اتوماتیک را به خودروهای دنده‌ای ترجیح می‌دهد.
• وجود موتور توربو و گشتاور مناسب در محدوده دور موتور پایین و میانی برایش اهمیت دارد.
• به امکانات رفاهی مانند کروز کنترل، سانروف، کی‌لس، دوربین و تجهیزات مشابه علاقه دارد.
• حاضر است خودروی کارکرده را پیش از معامله به‌صورت فنی و بدنه کارشناسی کند.
• می‌خواهد بین کراس‌اوورهای چینی هم‌دوره، مشخصات دقیق هر نسخه را با نیاز واقعی خود مقایسه کند.

اگر اولویت اصلی خریدار یک موتور کاملاً ساده تنفس طبیعی با کمترین حساسیت ممکن به سیستم‌های توربو باشد، باید S5 توربو را با خودروهای تنفس طبیعی نیز مقایسه کند.

همچنین اگر خریدار به فضای بسیار بزرگ صندوق یا کابین یک SUV بزرگ نیاز دارد، ابعاد کامپکت S5 باید قبل از خرید در نظر گرفته شود.

و اگر هدف استفاده آفرودی جدی است، باید توجه داشت که S5 یک کراس‌اوور دیفرانسیل جلو برای استفاده شهری و جاده‌ای است و نباید آن را با خودروهای چهارچرخ محرک تخصصی مقایسه کرد.

اگر بعد از مطالعه این بررسی تخصصی قصد دارید یک نمونه واقعی هایما S5 را بررسی کنید، در نمایشگاه آنلاین خودروشاپ در حال حاضر یک دستگاه هایما S5 اتوماتیک ۶ سرعته مدل ۱۴۰۱ موجود است که اطلاعات فنی، تصاویر و گزارش کارشناسی آن در صفحه خودرو ثبت شده است.

در گزارش کارشناسی ثبت‌شده برای این خودرو، علاوه بر بررسی بخش‌های فنی و مکانیکی، موارد جزئی بدنه نیز مشخص شده است؛ از جمله ابرنگ و PDR جزئی در درب عقب شاگرد، لیسه در طوق گلگیر عقب شاگرد و PDR درب صندوق.

این نکته مهم است که «شاسی سالم» با «بدون هیچ اثر بدنه» یک مفهوم نیست. در این نمونه، وضعیت شاسی جلو و عقب سالم و پلمپ اعلام شده و موارد جزئی بدنه نیز در گزارش ثبت شده‌اند.

برای مشاهده موجودی به‌روز خودروهای کارشناسی‌شده خودروشاپ می‌توانید وارد نمایشگاه آنلاین شوید.