هیوندای هیدروژن را کنار نمی‌گذارد؛ هزینه و نبود مشتری مانع گسترش خودروهای پیل سوختی

هیوندای هنوز برای خودروهای سواری هیدروژنی آینده‌ای متصور است، اما ادامه توسعه این فناوری با یک پرسش تجاری روبه‌رو شده: چه تعداد مشتری حاضرند آن را بخرند؟ هزینه بالا و دسترسی محدود به جایگاه‌های سوخت‌گیری باعث شده پیشرفت فنی به‌تنهایی برای گسترش فروش کافی نباشد. در شرایطی که خودروهای برقی باتری‌محور در بسیاری از بازارها پیش می‌روند، هیوندای باید علاوه بر توسعه محصول، خریداران را هم به انتخاب آن متقاعد کند.

اظهارات یکی از مدیران هیوندای استرالیا نشان می‌دهد مسئله اصلی، کنار گذاشتن قطعی هیدروژن نیست؛ فاصله میان امکان ساخت خودرو و توجیه خرید آن است. هیوندای، تویوتا و بی‌ام‌و همچنان این مسیر را دنبال می‌کنند، درحالی‌که چند خودروساز بزرگ برنامه‌های خود را کاهش داده یا متوقف کرده‌اند. آینده این فناوری اکنون به پیوند سه عامل وابسته است: قیمت قابل‌قبول، شبکه سوخت‌رسانی کافی و تقاضایی که ادامه سرمایه‌گذاری را توجیه کند.

موضع هیوندای؛ ادامه توسعه، بدون اطمینان از تقاضا

به گزارش موتور وان از گفت‌وگوی مجله کار اکسپرت با اسکات نارگار، مدیر ارشد حمل‌ونقل آینده و روابط دولتی هیوندای استرالیا، این شرکت معتقد است پرونده هیدروژن برای خودروهای سواری بسته نشده است. نارگار تأیید کرده که ارزیابی خودروی پیل سوختی نسل بعدی هیوندای ادامه دارد، اما پیدا کردن مشتری را مهم‌ترین چالش پیش رو می‌داند.

این موضع را نباید با اعلام پایان برنامه هیدروژنی هیوندای یکسان دانست. شرکت کره‌ای همچنان احتمال سرمایه‌گذاری بیشتر در خودروهای سواری مجهز به پیل سوختی را باز گذاشته است. بااین‌حال، داشتن فناوری آماده یا محصول قابل‌عرضه الزاماً به معنای وجود بازاری کافی برای آن نیست؛ به‌ویژه وقتی استفاده روزانه از خودرو به زیرساختی محدود وابسته باشد.

نارگار همچنین پذیرفته که فناوری هیدروژنی هنوز از گزینه‌های برقی باتری‌محور گران‌تر است. بنابراین، هیوندای با دو مسئله هم‌زمان مواجه است: پایین آوردن هزینه و ارائه دلیلی قانع‌کننده برای خرید. تا زمانی که این دو مسئله حل نشوند، ادامه تحقیق و توسعه لزوماً به افزایش گسترده مشتریان منتهی نخواهد شد.

نکسو ۲۰۲۶ چه نقشی در تصمیم بعدی هیوندای دارد؟

کراس‌اور هیوندای نکسو، از جمله مدل سال ۲۰۲۶ آن، تجربه اصلی این خودروساز در بازار سواری‌های هیدروژنی است. نسل دوم نکسو هنوز نتوانسته حضور خود را در بازارهای بیشتری تثبیت کند. همین وضعیت نشان می‌دهد عرضه نسل تازه محصول، هرچند برای ادامه فعالیت ضروری است، به‌تنهایی مشکل پذیرش بازار را برطرف نمی‌کند.

تجربه نکسو مبنایی برای سنجیدن گام بعدی هیوندای فراهم کرده است. پرسش فقط این نیست که نسل آینده چه تغییراتی خواهد داشت؛ مسئله این است که آیا مشتریان کافی به سوخت دسترسی دارند و حاضر به پرداخت هزینه این انتخاب هستند یا نه. منبع، رقم مشخصی برای فروش، قیمت یا مشخصات فنی نکسو ارائه نمی‌کند؛ بنابراین نمی‌توان از این گزارش، نتیجه‌ای عددی درباره عملکرد تجاری آن استخراج کرد.

چرا خرید خودروی هیدروژنی برای بسیاری از مشتریان عملی نیست؟

دو مانع اصلی، هزینه بالا و کمبود شدید جایگاه‌های سوخت‌گیری هستند. محدودیت جایگاه صرفاً یک ناراحتی جانبی نیست؛ در بعضی بازارها می‌تواند مالکیت چنین خودرویی را غیرعملی یا حتی ناممکن کند. خریدار باید پیش از انتخاب خودرو بداند سوخت موردنیازش را از کجا تأمین خواهد کرد، نه اینکه فقط امکانات و مشخصات محصول را مقایسه کند.

در سوی دیگر، خودروهای برقی باتری‌محور از شبکه شارژ رو به گسترش و امکان شارژ خانگی بهره می‌برند. خودروهای هیدروژنی به شبکه اختصاصی سوخت‌رسانی نیاز دارند که ساخت و نگهداری آن پرهزینه است. این تفاوت زیرساختی، یکی از دلایل مهم فاصله گرفتن سرعت پذیرش دو فناوری به شمار می‌رود.

این مقایسه، حکم یکسانی برای تمام کشورها نیست. خود منبع نیز بر اهمیت شرایط بازار تأکید دارد. بااین‌حال، در مقیاس توسعه گسترده خودروهای سواری، کمبود زیرساخت و گرانی فناوری دو محدودیتی هستند که نمی‌توان صرفاً با معرفی مدل‌های جدید از آن‌ها عبور کرد.

تویوتا و بی‌ام‌و چرا همچنان هیدروژن را دنبال می‌کنند؟

تویوتا سال‌ها برای فناوری هیدروژنی سرمایه‌گذاری کرده و سدان میرای شناخته‌شده‌ترین محصول آن در این حوزه است. راهبرد این شرکت به یک نوع سامانه محرکه محدود نیست؛ تویوتا توسعه خودروهای تمام‌برقی، هیبریدی، پلاگین هیبریدی و هیدروژنی را به‌صورت هم‌زمان ادامه می‌دهد. از این منظر، حفظ برنامه هیدروژن بخشی از یک سبد متنوع فناوری است.

بی‌ام‌و نیز پیل سوختی را جایگزین کامل خودروهای برقی باتری‌محور معرفی نمی‌کند، بلکه آن را مسیر دیگری برای کاهش انتشار آلایندگی می‌داند. این خودروساز آلمانی قصد دارد بی‌ام‌و iX5 Hydrogen را تا پایان دهه عرضه کند. چنین رویکردی به معنای شرط‌بندی انحصاری روی هیدروژن نیست، بلکه باز نگه داشتن یک گزینه دیگر است.

تویوتا و بی‌ام‌و در سال ۲۰۲۴ همکاری خود را برای توسعه مشترک سامانه پیل سوختی نسل سوم و کاهش هزینه تولید گسترش دادند. هدف کاهش هزینه اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا دقیقاً یکی از موانعی را نشانه می‌گیرد که هیوندای نیز به آن اذعان کرده است. البته ادامه همکاری فنی، به‌خودی‌خود تضمینی برای شکل‌گیری تقاضای انبوه نیست.

کدام خودروسازان از برنامه‌های هیدروژنی عقب نشسته‌اند؟

در برابر شرکت‌هایی که هنوز این مسیر را باز نگه داشته‌اند، گروه دیگری منابع خود را بیشتر به خودروهای برقی باتری‌محور اختصاص می‌دهند. دامنه تصمیم‌ها یکسان نیست: توقف یک محصول با تعطیلی توسعه خودروهای سواری یا کنار گذاشتن برنامه نسل بعدی پیل سوختی تفاوت دارد.

• مرسدس: پس از سال‌ها تحقیق، توسعه خودروهای سواری هیدروژنی را متوقف کرد.
• هوندا: تولید مدل کلاریتی را پایان داد؛ این خبر را نباید فراتر از دامنه مطرح‌شده در منبع تعمیم داد.
• فولکس‌واگن و چند سازنده دیگر: از هیدروژن فاصله گرفته‌اند، زیرا فناوری برقی باتری‌محور را برای خودروهای سواری، مسیری عملی‌تر و کارآمدتر در حرکت به‌سوی حمل‌ونقل بدون آلایندگی می‌دانند.
• استلانتیس: در سال ۲۰۲۵ برنامه پیل سوختی هیدروژنی خود را کنار گذاشت. تولید ون‌های تجاری هیدروژنی این گروه نیز به‌دلیل محدودیت زیرساخت و نبود توجیه تجاری لغو شد.
• جنرال موتورز: تصمیم گرفت توسعه نسل بعدی پیل سوختی را متوقف کند و تمرکز خود را به خودروهای برقی باتری‌محور منتقل کند.

وجه مشترک این تصمیم‌ها، دشواری توجیه سرمایه‌گذاری میلیاردی در فناوری‌ای است که هنوز مشتری کافی ندارد. شبکه سوخت‌گیری نیز با سطح لازم برای پشتیبانی از تولید انبوه چندین مدل هیدروژنی فاصله زیادی دارد و فشار تجاری را بیشتر می‌کند.

آیا خودروهای تجاری مسیر آسان‌تری پیش رو دارند؟

فشار هزینه به سواری‌ها محدود نمی‌شود. طبق گزارش، وسایل نقلیه تجاری هیدروژنی نیز در مقایسه با کامیون‌های احتراق داخلی متعارف و نمونه‌های برقی، اختلاف قیمت چشمگیری دارند. بنابراین انتقال تمرکز از خودروهای شخصی به ناوگان تجاری، به‌تنهایی پاسخ مسئله اقتصادی نیست؛ لغو برنامه ون‌های استلانتیس نیز اهمیت همین محدودیت را نشان می‌دهد.

با وجود این موانع، هیوندای هنوز برای هیدروژن در حمل‌ونقل آینده ظرفیت قائل است؛ به‌خصوص در بازارهایی که منابع طبیعی مناسب برای تولید هیدروژن با انرژی تجدیدپذیر دارند. این ظرفیت، مشروط است: هم هزینه فناوری باید کاهش یابد و هم شبکه سوخت‌رسانی توسعه پیدا کند تا استفاده از خودرو برای مشتری توجیه‌پذیر شود.

برای خریدار، دسترسی به سوخت مهم‌تر از وعده فناوری است

برآیند گزارش کار اکسپرت این است که آینده خودروهای هیدروژنی بیش از توان فنی سازندگان، به اقتصاد مالکیت، زیرساخت و آمادگی مشتری وابسته است. احتمال تبدیل شدن هیدروژن به راهکار غالب خودروهای سواری اندک ارزیابی می‌شود، اما این به معنای پایان قطعی آن نیست. برای خریدار، بررسی دسترسی واقعی به جایگاه و هزینه استفاده، باید مقدم بر جذابیت فناوری باشد.

در بازار خودرو نیز انتخاب عملی باید با بودجه و شرایط استفاده هماهنگ باشد. در خودروشاپ امکان خرید اقساطی خودرو کارکرده مدل ۱۳۹۰ به بالا، با شرایط منعطف و ضمانت معتبر تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان فراهم است.

سوالات متداول