در خودروهایی که موتور و گیربکس باید با نرمی بیشتری با یکدیگر کار کنند، فلایویل تنها یک قطعه برای انتقال حرکت نیست؛ این مجموعه میتواند نقش مهمی در کنترل لرزشهای تولیدشده توسط موتور داشته باشد. به همین دلیل، بعضی خودروها به جای فلایویل معمولی از فلایویل دو جرمی استفاده میکنند؛ قطعهای که با ساختار متفاوت خود میان منبع تولید نیرو و گیربکس فاصلهای کنترلی ایجاد میکند.
فلایویل دو جرمی یا Dual Mass Flywheel با هدف کاهش انتقال لرزش موتور و محافظت بهتر از گیربکس به کار میرود. پدال در بررسی این موضوع، عملکرد فلایویل دوم، شیوه کمک آن به کاهش ارتعاشات موتور و نقشی را که در مراقبت از گیربکس دارد، مورد توجه قرار میدهد. در ادامه میبینیم چرا وجود دو جرم در این قطعه برای بعضی خودروها اهمیت پیدا میکند.
فلایویل دو جرمی چیست و چه تفاوتی با نمونه معمولی دارد؟
فلایویل به طور کلی در محل ارتباط موتور و گیربکس قرار میگیرد و بخشی از مجموعه انتقال نیرو محسوب میشود. در نمونههای معمولی، این قطعه ساختاری یکپارچهتر دارد و چرخش موتور را به مسیر انتقال قدرت میرساند. اما در فلایویل دو جرمی، به جای یک جرم اصلی، دو بخش مجزا در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. همین ساختار باعث میشود فلایویل بتواند بخشی از نوسانهای چرخشی موتور را پیش از رسیدن به گیربکس مدیریت کند.
تفاوت اصلی فقط در تعداد بخشهای تشکیلدهنده نیست. در فلایویل دو جرمی، ارتباط میان دو جرم به گونهای طراحی میشود که حرکت و لرزش به شکل کنترلشدهتری منتقل شود. بنابراین این قطعه، علاوه بر ایفای نقش فلایویل، مانند یک واسطه میان موتور و گیربکس عمل میکند. هدف از چنین طراحیای، ایجاد تعادل بهتر در انتقال نیرو و جلوگیری از انتقال مستقیم و شدید نوسانهای موتور به اجزای بعدی است.
چرا موتور باعث ایجاد لرزش در مسیر انتقال نیرو میشود؟
موتور خودرو نیرو را به صورت کاملاً یکنواخت تولید نمیکند. فرایندهای داخلی موتور و تغییرات پیدرپی در تولید گشتاور، باعث شکلگیری نوسانهایی در حرکت چرخشی میشوند. این نوسانها ممکن است در زمانهای مختلف، با شدت متفاوتی به فلایویل برسند. اگر این تغییرات بدون تعدیل به گیربکس منتقل شوند، مجموعه انتقال نیرو باید مستقیماً با آنها مقابله کند.
در چنین شرایطی، وجود یک فلایویل ساده ممکن است برای برخی طراحیهای خودرویی کافی باشد، اما بعضی خودروها به سطح بیشتری از کنترل لرزش نیاز دارند. فلایویل دو جرمی برای همین نیاز مورد استفاده قرار میگیرد. این قطعه با جدا کردن عملکرد دو جرم و کنترل رابطه میان آنها، بخشی از ناپیوستگی حرکت موتور را جذب و نرمتر میکند. در نتیجه، انتقال نیرو از موتور به گیربکس با نوسان کمتری انجام میشود.
فلایویل دو جرمی چگونه به کاهش لرزش موتور کمک میکند؟
منظور از کاهش لرزش در اینجا، حذف کامل تمام ارتعاشات موتور نیست. هیچ قطعهای نمیتواند ماهیت تولید نیرو در موتور را کاملاً تغییر دهد. نقش فلایویل دو جرمی این است که شدت بخشی از نوسانهای چرخشی را پیش از رسیدن به گیربکس کاهش دهد و انتقال آنها را کنترل کند.
دو جرم موجود در این مجموعه، حرکت را به شکل یکپارچه و بدون واسطه منتقل نمیکنند. ارتباط کنترلشده میان آنها باعث میشود تغییرات ناگهانی حرکت، نرمتر از فلایویل یکپارچه به مسیر انتقال نیرو برسد. به بیان ساده، موتور همچنان نیروی خود را تولید میکند، اما تمام لرزش و نوسان آن مستقیماً به گیربکس منتقل نمیشود. این ویژگی بهخصوص برای خودروهایی اهمیت دارد که هماهنگی نرم میان موتور و گیربکس در آنها اهمیت بیشتری دارد.
نتیجه این فرایند را میتوان در عملکرد آرامتر مجموعه انتقال نیرو دنبال کرد. هرچه لرزش کمتری به گیربکس برسد، فشار ناشی از نوسانهای موتور نیز بهتر کنترل میشود. به همین علت، فلایویل دوم فقط یک قطعه اضافه در مدار انتقال قدرت نیست؛ بلکه بخشی از راهکار مهندسی خودرو برای مدیریت ارتعاش به شمار میآید.
نقش این قطعه در محافظت از گیربکس
گیربکس نیروی موتور را دریافت و آن را برای انتقال به چرخها آماده میکند. از آنجا که گیربکس در ادامه مسیر فلایویل قرار دارد، هر نوسان شدیدی که از موتور عبور کند، میتواند بر عملکرد این مجموعه اثر بگذارد. فلایویل دو جرمی با کاهش انتقال مستقیم لرزش، شرایط کاری مناسبتری برای گیربکس فراهم میکند.
این محافظت به معنای بینیاز شدن گیربکس از مراقبت یا مصون ماندن کامل آن در برابر هر نوع فشار نیست. مفهوم اصلی این است که فلایویل دو جرمی بخشی از بار ناشی از لرزش موتور را پیش از رسیدن به گیربکس کنترل میکند. بنابراین گیربکس با حرکت چرخشی نرمتری روبهرو میشود و ارتباط میان موتور و مجموعه انتقال قدرت، تنظیمشدهتر خواهد بود.
از همینجا میتوان دلیل استفاده از فلایویل دو جرمی در بعضی خودروها را بهتر فهمید: سازنده در این طراحی، تنها به انتقال نیرو فکر نمیکند، بلکه کاهش لرزش و مراقبت از گیربکس را نیز در نظر میگیرد. به عبارت دیگر، فلایویل دو جرمی بخشی از هماهنگی میان موتور و گیربکس است و وظیفه آن فراتر از چرخاندن یک جرم فلزی در مسیر انتقال قدرت تعریف میشود.
آیا همه خودروها به فلایویل دو جرمی نیاز دارند؟
خیر؛ استفاده از فلایویل دو جرمی به نوع طراحی خودرو و نیازهای مجموعه انتقال نیرو بستگی دارد. منبع نیز بر این نکته تأکید دارد که بعضی خودروها به چنین فلایویلی مجهز هستند، نه اینکه این قطعه در تمام خودروها به شکل یکسان استفاده شود. تفاوت میان خودروها در نحوه تولید نیرو، سطح نیاز به کاهش لرزش و شیوه هماهنگی موتور و گیربکس، میتواند در انتخاب این قطعه اثرگذار باشد.
بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس ظاهر خودرو یا وجود یک گیربکس خاص، درباره مجهز بودن آن به فلایویل دو جرمی نتیجهگیری کرد. تشخیص این موضوع باید بر اساس طراحی همان خودرو و اطلاعات فنی معتبر آن انجام شود. مهمترین نکته این است که فلایویل دوم زمانی به کار میآید که کنترل بهتر ارتعاشات موتور و محافظت از گیربکس، بخشی از اهداف طراحی خودرو باشد.
جمعبندی: فلایویل دوم چه مسئلهای را حل میکند؟
فلایویل دو جرمی برای پاسخ به یک نیاز مشخص در خودرو ساخته شده است: کنترل بهتر لرزشهای موتور در مسیر انتقال نیرو. این مجموعه با داشتن دو جرم و ایجاد ارتباطی کنترلشده میان آنها، اجازه نمیدهد تمام نوسانهای چرخشی موتور به صورت مستقیم و شدید به گیربکس برسد. به این ترتیب، عملکرد مجموعه انتقال قدرت نرمتر میشود و گیربکس نیز در برابر اثرات ناشی از لرزش موتور، محافظت بیشتری پیدا میکند.
پس دلیل وجود فلایویل دوم، افزایش پیچیدگی بیدلیل در خودرو نیست؛ این قطعه برای مدیریت ارتعاش و ایجاد هماهنگی بهتر میان موتور و گیربکس طراحی شده است. با این حال، استفاده از آن به همه خودروها تعمیمپذیر نیست و باید مشخصات هر خودرو به صورت جداگانه بررسی شود. در خودروشاپ نیز برای افرادی که قصد خرید خودرو دارند، امکان خرید اقساطی خودرو کارکرده مدل ۱۳۹۰ به بالا با شرایط منعطف و ضمانت معتبر تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان فراهم است.




نظرات کاربران
نظرات کاربران