امروزه شرکت‌های بزرگ خودروسازی در جهان تلاش می‌کنند تا کیفیت و ایمنی خودروهای خود را ارتقاء دهند. این شرکت‌ها هزینه‌های هنگفتی را برای افزایش سطح ایمنی اتومبیل‌های خودشان صرف می‌کنند تا بتوانند مشتریان را راضی نگه دارند. به دلیل عدم وجود فضای رقابتی در گذشته، معمولا سطح کیفی و ایمنی خودروهای داخلی نادیده گرفته می‌شد. متاسفانه در حال حال حاضر سازمان‌های اختصاصی برای سنجش امنیت خودروها در کشور وجود ندارد و تست ایمنی خودروهای ایرانی با جدیدترین استانداردهای روز دنیا در داخل انجام نمی‌گیرد. در چنین شرایطی نمی‌توان به‌ طور قطعی گفت که ایمن ترین ماشین ساخت ایران کدام است. البته ایمنی خودروهای جدید ایرانی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و تست‌های ایمنی و تصادف در مورد آنها بهتر و اصولی‌تر انجام شده است.

.
.
چه سازمانی ایمنی خودروها را تعیین می‌کند؟
نرخ مرگ و میر بر اثر تصادفات جاده‌ ای بسیار بالاست و هر ساله افراد زیادی به دلیل بی‌احتیاطی و همچنین کیفیت پایین خودروها، در سراسر جهان جان خودشان را از دست می‌دهند. برای همین منظور، تمام شرکت‌های خودروسازی ملزم شده‌اند که استانداردهایی را در ساخت محصولات خود رعایت کنند. بدین ترتیب، تمام خودروهای ساخته شده به‌ وسیله آنها، در تست‌های تصادف شرکت می‌کنند و براساس یک سیستم رتبه‌بندی، ستاره‌هایی را می‌گیرند که نشان‌ دهنده میزان ایمنی آنهاست.

موسسات زیادی هستند که خودروها را مورد بررسی قرار می‌دهند و سطح ایمنی آنها را می‌سنجند، اما یکی از معتبرترین موسسات Euro NCAP نام دارد که اسم کامل آن European New Car Assessment Programmed است. این سازمان که در سال 1997 تاسیس شد، به‌ صورت غیردولتی فعالیت می‌کند و در بررسی و تست سیستم‌های ایمنی خودروها تخصص دارد.
.
.
.
سازمان Euro NCAP که در حال حاضر به بررسی ایمنی خودروهای اروپایی می‌پردازد، آزمایش‌های متعددی برای تست امنیت خودروها دارد که در بخش بعدی مقاله به آنها اشاره خواهیم کرد. اما بد نیست بدانید که سازمان مشابهی در آمریکا نیز فعالیت می‌کند که NHTSA نامیده می‌شود و خودروهای تولید شده به‌ وسیله شرکت‌های آمریکایی را مورد بررسی قرار می‌دهد. هر دوی این سازمان‌ها در سطح بین‌المللی دارای اعتبار زیادی هستند و هر دو از سیستم رتبه‌دهی پنج ستاره برای نشان دادن سطح ایمنی خودروها استفاده می‌کنند.
.
.
تست‌های ایمنی و تصادف خودرو شامل چه مواردی هستند؟
همان‌طور که گفتیم، موسسات تست ایمنی، برای اینکه سطح ایمنی یک خودرو را تعیین کنند، تست‌های مختلفی را روی آن انجام می‌دهند. هر کدام از این تست‌ها مشخص می‌کنند که یک اتومبیل در بخش‌های مختلف چه نمره‌ای کسب می‌کند و در نهایت هم یک امتیاز کلی (به‌صورت ستاره) به آن خودرو تعلق می‌گیرد. در ادامه مهمترین تست‌های ایمنی خودروها که در موسسه Euro NCAP انجام می‌شوند را معرفی می‌کنیم:

 
آزمایش برخورد از جلو
یکی از رایج‌ترین تست‌های ایمنی که تقریبا در تمام موسسات انجام می‌شود، تست برخورد از جلو است. این تست قصد دارد تصادف خودرو با یک مانع سخت یا یک خودروی دیگر را شبیه‌سازی کند. برای این منظور، خودرویی که باید ایمنی آن سنجیده شود را با سرعت مشخص (حدود 65 کیلومتر بر ساعت) روی یک مسیر مستقیم به حرکت درمی‌آورند و در انتهای مسیر یک مانع وجود دارد که خودرو باید به آن برخورد کند. معمولا جنس این مانع از آلومینیوم است و به‌صورت لانه‌زنبوری ساخته می‌شود تا استحکام آن بیشتر باشد و برخورد با خودرو از روبه‌رو را تداعی کند. پس از برخورد، کارشناسان بررسی می‌کنند که میزان فرورفتگی قسمت جلوی خودرو چقدر بوده و همچنین تا چه حد به قسمت داخلی کابین آسیب وارد شده است. معمولا یک آدمک هم به عنوان راننده در داخل کابین قرار می‌گیرد تا میزان تقریبی صدمه وارده به آن بررسی شود.

 

آزمایش برخورد خودرو با خودرو از پهلو
در این آزمایش، یک مانع متحرک را با سرعت 50 کیلومتر بر ساعت، از پهلو به قسمت پایینی درب راننده می‌کوبند. معمولا برای کلاس‌های مختلف خودروها، وزن مانع متحرک نیز متفاوت است. پس از برخورد، میزان تورفتگی و آسیب وارده به صندلی راننده را مورد بررسی قرار می‌دهند. همچنین میزان صدمه وارد شده به آدمک محاسبه می‌شود و در نهایت برای این بخش هم یک امتیاز ایمنی به خودرو تعلق می‌گیرد.

 

آزمایش برخورد میله از پهلو
این تست یکی از سخت‌گیرانه‌ترین مواردی است که شاید خیلی از خودروها نتوانند امتیاز کاملی از آن بگیرند. جالب است بدانید که تا یک دهه پیش، تست میله از پهلو به عنوان یکی از آزمایش‌های جانبی برای تعیین میزان ایمنی خودروها در نظر گرفته می‌شد. اما با بررسی‌های دقیقی که روی تصادفات واقعی و میزان آسیب‌های وارده به سرنشینان (مخصوصا راننده) صورت گرفت، تصمیم بر این شد که این تست را به عنوان یکی از تست‌های اصلی انجام دهند. در این آزمایش، خودرو را از پهلو و با سرعتی معادل 32 کیلومتر بر ساعت، به یک میله قطور که به‌صورت عمودی روی زمین قرار گرفته است می‌کوبند. معمولا خودرو از سمت راننده به میله کوبیده می‌شود و اگر استحکام بدنه آن پایین باشد، امکان تا شدن اتومبیل هم وجود دارد. خودروهایی که دارای کیسه‌های هوای جانبی برای محافظت از سر راننده و سرنشینان نباشند، در این تست نمره‌ای نمی‌گیرند.

 

آزمایش برخورد با عابر پیاده
یکی دیگر از تست‌های مهمی که روی امتیاز ایمنی خودروها هم تاثیر زیادی دارد، تست برخورد با عابر پیاده است. طبیعتا خودروها فقط با موانع یا با خودروهای دیگر برخورد نمی‌کنند و احتمال تصادف آنها با عابرین پیاده هم وجود دارد. به همین دلیل بسیار مهم است که یک خودرو در هنگام چنین تصادفاتی، چگونه با عابرین برخورد می‌کند. در موسسه Euro NCAP سه تست مختلف برای برخورد خودرو با عابر وجود دارد. تست اول نحوه برخورد سپر خودرو با قسمت پایین پای عابر و زانوهای او را مورد بررسی قرار می‌دهد. تست دوم مربوط به قسمت بالای زانو تا زیر کمر می‌شود. تست نهایی هم برخورد بالاترین قسمت‌های خودرو با بالاتنه و سر عابر را به آزمایش می‌گذارد.

 

سایر آزمایش‌ها
موسسه Euro NCAP علاوه بر چهار تست اصلی که در بالا به آنها اشاره کردیم، آزمایش‌های دیگری را هم برای تعیین سطح ایمنی خودروها انجام می‌دهد و بر اساس آنها، یک سری امتیازات اضافی برای خودروی مربوطه در نظر می‌گیرد. مثلا یکی از این تست‌ها مربوط به ترمز‌های خودکار است که به آن AEB گفته می‌شود. این ترمز‌ها در هنگام برخورد به موانع، سایر خودروها یا عابرین پیاده، به‌صورت خودکار فعال می‌شوند و خسارت‌های احتمالی را به حداقل می‌رسانند. چنانچه یک خودرو به چنین سیستمی مجهز باشد، می‌تواند ستاره بیشتری از Euro NCAP بگیرد که نشان‌دهنده ایمنی بالاتر آن است.

همچنین تست دیگری موسوم به ESC وجود دارد که سیستم‌های الکترونیکی کنترل پایداری خودرو را به آزمایش می‌گذارد. در این تست، خودرو با سرعت 80 کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کند و سپس فرمان را با شدت زیاد می‌چرخانند تا میزان انحراف و حفظ تعادل خودرو را محک بزنند. البته بسیاری از این تست‌ها مربوط به گذشته هستند و با توجه به پیشرفت‌ تکنولوژی ساخت خودروهای امروزی، آزمایش‌های جدیدتری هم برای سنجش ایمنی آنها طراحی می‌شوند.
.
.
.
ستاره‌های ایمنی چه چیزی را نشان می‌دهند؟
همان‌طور که توضیح دادیم، برای نشان دادن سطح ایمنی خودروها، یک سیستم امتیازدهی به‌صورت ستاره‌ای طراحی شده است به هر خودرو، از یک تا پنج ستاره می‌دهد. طبیعتا خودرویی که پنج ستاره دریافت کند، بیشترین میزان ایمنی را خواهد داشت. اما اگر بخواهیم به موضوع اصلی این مقاله یعنی ایمن ترین خودرو ایرانی برگردیم، باید بگوییم که تعداد ستاره‌های ایمنی در کشور ما اهمیت چندانی ندارد. متاسفانه مردم ما برخلاف کشورهای پیشرفته، در هنگام خرید خودرو به کیفیت و ایمنی آن اهمیت زیادی نمی‌دهند. مثلا همیشه می‌شنویم که خودروی پراید ایمنی ضعیفی دارد، اما هیچکس موقع خرید آن به این مورد توجه نمی‌کند.

 

ما در ادامه این مقاله ایمن ترین خودرو داخلی را به شما معرفی خواهیم کرد، اما قبل از آن بهتر است با سیستم امتیازدهی ستاره‌ای خودروها بیشتر آشنا شویم. معیارهای رتبه‌بندی در این سیستم به قرار زیر است:

پنج ستاره: در تست تصادف، کمترین میزان آسیب (حدود 10 درصد) به خودرو وارد شده و راننده و تمام سرنشینان در سلامت کامل هستند.
چهار ستاره: میزان آسیب وارد شده به خودرو بین 11 تا 20 درصد است.
سه ستاره: صدمه‌ای که در تست تصادف به خودرو وارد شده، بین 21 تا 35 درصد است.
دو ستاره: بین 36 تا 45 درصد صدمه به خودرو وارد شده است. در این حالت، سرنشینان دچار آسیب‌های نسبتا شدیدی می‌شوند.
یک ستاره: میزان آسیب وارده به خودرو بیشتر از 46 درصد است و جان سرنشینان در معرض خطر قرار دارد.
 
 از ایمن ترین خودرو های ایرانی
حالا که با نحوه تعیین ایمنی خودروها تا حدودی آشنا شدیم، اجازه بدهید به معرفی ایمن ترین ماشین های ایران بپردازیم.

قبل از معرفی ایمن ترین ماشین ایرانی باید به دو نکته مهم اشاره کنیم. اول اینکه در فهرست زیر فقط خودروهایی را معرفی کرده‌ایم که به‌ وسیله شرکت‌های داخلی تولید یا به‌ طور گسترده مونتاژ می‌شوند. قطعا بسیاری از اتومبیل‌های خارجی دیگر در بازار ایران وجود دارند که از نظر سطح ایمنی از مدل‌های زیر بسیار بهتر هستند. نکته دوم هم آن است که چون در ایران موسسه معتبری برای رتبه‌دهی به ایمنی خودروها وجود ندارد، به‌طور دقیق نمی‌توانیم بگوییم که مثلا بین سمند و دنا پلاس، سطح کیفیت و ایمنی کدام یک بالاتر است. بنابراین رده‌بندی‌ها در فهرست زیر تا حد زیادی به‌ صورت تجربی هستند.
.
.
.
سمند
خیلی‌ها فکر می‌کنند که سمند خودروی خطرناکی است، اما در واقع چنین نیست. تست تصادف این خودرو در یک کمپانی انگلیسی انجام شده و نتایج آن مثبت بوده است. سمند بدنه قدرتمندی دارد، اما در قسمت سقف و رکاب‌ها آسیب‌پذیر است. وزن سمند به خوبی در قسمت‌های مختلف این خودرو توزیع شده و به همین دلیل خطر چپ کردن یا بلند شدن عقب در تصادفات وجود ندارد. ایربگ‌های سمند هم با سرعت مناسبی باز می‌شوند و می‌توانند تا حد زیادی امنیت سرنشینان را تامین کنند. در مجموع می‌توانیم بگوییم که اگر تست تصادف سمند در موسسه Euro NCAP انجام شود، احتمالا این خودرو بتواند سه ستاره را دریافت کند.
.
.
.
دنا
خودروی دنا دومین خودروی ملی است که می‌توانیم آن را جانشین سمند بنامیم. دنا امکانات بیشتری نسبت به سمند دارد و از طراحی مدرن‌تر و موتور قوی‌تری هم بهره می‌برد. اما یکی از ایراداتی که به دنا می‌گیرند، آن است که بدنه این خودرو وزن زیادی دارد و این موضوع با قدرت موتور آن هماهنگ نیست؛ همین مورد موجب شتاب نه‌چندان بالای دنا می‌شود. اما در بحث ایمنی می‌توانیم دنا را تا حد زیادی مشابه سمند بدانیم. استحکام بدنه خودرو قابل قبول است و از نظر امکانات ایمنی مانند کیسه‌های هوا نیز وضعیت مطلوبی دارد.
.
.
.
پژو 206
خیلی‌ها گمان می‌کند که پژو 206 یک خودروی ضعیف است، اما باید بدانید که این اتومبیل در تست Euro NCAP شرکت کرده و چهار ستاره هم گرفته است! البته شاید سال‌های زیادی از تست پژو 206 در Euro NCAP می‌گذرد و با استانداردهای امروزی احتمالا امتیاز این خودرو کاهش پیدا می‌کند، اما باز هم می‌توانیم 206 را یک خودروی ایمن بنامیم. در تصادفات شدید، کاپوت جلوی پژو 206 کاملا جمع می‌شود، اما خوشبختانه موتور خودرو به سمت پایین حرکت می‌کند و به همین دلیل وارد کابین سرنشین‌ها نمی‌شود. این موضوع یکی از دلایل اصلی کسب امتیاز بالا در تست‌های تصادف 206 بوده است.
.
.
.
پژو 207
پژو 207 هم نسخه‌ای فیس‌لیفت شده از 206 به شمار می‌رود. تغییرات ظاهری اندکی در پژو 207 دیده می‌شوند، اما موتور آن قوی‌تر شده و امکانات جانبی‌اش هم افزایش پیدا کرده‌است. در بحث ایمنی، شباهت‌های زیادی بین 207 و 206 وجود دارد، اما در این قسمت هم امکانات جانبی 207 ارتقا یافته‌ و عملکرد کیسه‌های هوا بهتر شده است.
.
.
.
دنا پلاس
نسخه به‌ روز شده خودروی دنا که در سال 1395 با نام دنا پلاس عرضه شد، در فهرست ایمن ترین خودرو ایران جایگاه خوبی کسب می‌کند. این مدل فیس‌لیفت شده، دارای گیربکس اتوماتیک بوده و ظاهر جذاب‌تری نسبت به خودروی دنا دارد. به هر حال در بحث استحکام بدنه نمی‌توانیم دنا پلاس را چندان قوی‌تر از دنا بنامیم، اما امکانات جانبی این خود بیشتر شده‌ است و با تقویت ترمزها و کیسه‌های هوا، می‌توان امتیاز بالاتری را در بخش ایمنی برای دنا پلاس در نظر گرفت.
.
.
.
تندر 90 پلاس
تندر 90 یکی از ایمن‌ترین خودروهای داخلی است که توانسته از موسسات بین‌المللی، سه ستاره ایمنی را کسب کند. یکی از نکات بارز در مورد این خودرو آن است که مخزن سوخت آن در قسمت کف قرار گرفته و این موضوع باعث می‌شود که در هنگام تصادف از عقب، احتمال سوراخ شدن مخزن به‌وسیله کمک فنرها به حداقل برسد. بدنه تندر 90 پلاس از استحکام خوبی برخوردار است و ایمنی مناسبی را برای سرنشینان تامین می‌کند.