فورد سینرژی یک خودروی مفهومی بود که در میانههای دهه ۱۹۹۰ میلادی به دنیا معرفی شد. این خودرو با ایدهها و تعریفهای تازهای طراحی شده بود تا نمایی از خودروهای تولیدی قرن جدید را پیشبینی و نشان دهد. اکنون و پس از گذشت سی سال، میبینیم که بسیاری از آن پیشبینیها به واقعیت پیوستهاند.
اولین خودروی کانسپت تاریخ
از همان روزهای آغازین صنعت خودروسازی، شرکتهای مختلف کوشیدهاند با طراحی خودروهای مفهومی پیشرفته، تصویری از آینده را ترسیم کنند. شرکت آمریکایی بیوک در این راه از پیشگامان بود. این شرکت در سال ۱۹۳۸ با معرفی مدلی به نام Y-Job، اولین خودروی مفهومی تاریخ را به جهان نشان داد. پس از آن، تقریباً همه خودروسازان بزرگ جهان وارد این عرصه شدند و با خلق خودروهای مفهومی گوناگون، دیدگاه خود را درباره آینده به نمایش گذاشتند. در میان این خودروها، برخی به واقعیت نزدیکتر بودند و با دقتی قابل تحسین توانستند مسیر حرکت صنعت خودرو در سالهای آینده را نشان دهند. یکی از این خودروهای مفهومی، فورد سینرژی است که میخواست تصویری آزاد از خودروهای تولیدی سال ۲۰۱۰ ارائه دهد.
فورد سینرژی، کانسپتی که به آینده تعلق داشت
با اولین نگاه به طرح مفهومی فورد سینرژی، طراحی مدرن و جلوتر از زمان آن، چشمها را به خود خیره میکند. با اینکه تقریباً سی سال از معرفی این خودرو میگذرد، این طرح هنوز هم پیشرفته به نظر میرسد و انگار از آینده به زمان حال سفر کرده است. اما بخش جالبتر ماجرا، فناوریهایی است که در سینرژی استفاده شده. این فناوریها متعلق به دهه نود میلادی هستند، اما هنوز هم کاربردی و امروزی احساس میشوند.
آیرودینامیک شگفتانگیز در دهه نود
خودروی مفهومی فورد سینرژی، که نامش به معنی همکاری و همافزایی است، از نظر طراحی آیرودینامیکی یکی از پیشرفتهترین خودروهای تاریخ محسوب میشود. این نمونه مفهومی که سی سال پیش ساخته شد، با ضریب درگ ۰.۲۰، مقاومت کمتری در برابر هوا دارد تا بسیاری از خودروهای امروزی که در خط تولید هستند. گرچه این خودرو فقط یک طرح آزمایشی بود و فورد در ساخت آن محدود به استانداردهای تولید انبوه نبود، اما دستیابی به چنین رکوردی در اوایل دهه ۱۹۹۰ و با فناوریهای نسبتاً ساده آن زمان، نشاندهنده مهندسی بسیار پیشرفته و حتی جلوتر از عصر خود است. این موفقیت زمانی شگفتانگیزتر میشود که بدانیم فورد تقریباً ۲۵ سال قبل از مرسدس EQS به چنین سطحی از بهینهسازی آیرودینامیکی نزدیک شده بود.
بهرهوری مهمتر از زیبایی
باید قبول کرد که از نظر زیبایی ظاهری، خودروی مفهومی فورد سینرژی طرح چشمگیری ندارد؛ البته هدف از ساخت این نمونه، جذب داوران مسابقات زیبایی نبود. تمام توجه فورد در این خودروی آزمایشی، بر روی کم کردن نیروی مقابله هوا و افزایش بازدهی متمرکز شده بود. دقیقاً مانند مدل اسکوتر فولکس واگن در سال ۱۹۸۶، سینرژی هم بیش از هر چیز، نشاندهنده نگرش مهندسی برای رسیدن به بالاترین میزان کارایی ممکن بود.
فرود سینرژی و پیشرانهای فراتر از زمان
خودروی مفهومی فورد سینرژی در سال ۱۹۹۶ در نمایشگاه خودروی دیترویت رونمایی شد. این خودرو یک طرح هیبریدی با ایدهای متمایز بود. در واقع، این خودرو در پایه و اساس، یک خودروی تمام برقی به شمار میرفت و از یک موتور بنزینی تنها برای افزایش مسافتی که میتوانست طی کند، استفاده میکرد. این موتور بنزینی به چرخهای خودرو متصل نبود و کار آن تنها تولید برق، مانند یک ژنراتور، بود. برقی که توسط این موتور تولید میشد، چهار موتور الکتریکی جداگانه را تغذیه میکرد که هر یک مستقیماً به یکی از چرخها نیرو میدادند. اغلب افراد، خودروی ب ام و i3 Rex را نخستین خودروی برقی مجهز به ژنراتور میدانند. اما باید توجه داشت که فورد سینرژی سالها قبل از آن معرفی شده بود، در حالی که حدود ۱۷ سال تا معرفی ب ام و i3 REx فاصله وجود داشت.
تجهیز به سیستم احیای انرژی ترمز
خودروی مفهومی فورد سینرژی از یک موتور بنزینی یک لیتری استفاده میکرد که در بخش پشت و زیر بدنهای صاف و روان جای گرفته بود. تیم مهندسی فورد در قسمت جلوی این خودرو، یک چرخلنگ سنگین ویژه (فلایویل) کار گذاشته بودند. کار این قطعه، ذخیرهسازی انرژی اضافی تولیدشده توسط موتور و همچنین انرژی به دست آمده هنگام ترمزگیری بود. هر زمان که خودرو نیاز به قدرت بیشتری داشت، مثلاً برای شتاب گرفتن یا بالا رفتن از سربالایی، این انرژی ذخیرهشده دوباره به چرخها بازمیگشت. به این ترتیب، فورد سینرژی حدود سه دهه پیش از فناوری بازیابی انرژی ترمز بهره میبرد؛ ویژگی مهمی که امروزه در خودروهای هیبریدی و الکتریکی مدرن دیده میشود.
وزن کم، برگ برنده اصلی کانسپت فورد سینرژی
شرکت فورد هیچگاه آمار و ارقام رسمی مربوط به موتور خودروی مفهومی سینرژی را منتشر نکرد. این مسئله چندان عجیب نبود، زیرا هدف اصلی از ساخت سینرژی، نمایش قدرت موتور نبود. وزن این خودروی مفهومی آمریکایی کمتر از ۱۰۰۰ کیلوگرم بود، چون بدنه آن عمدتاً از آلومینیوم ساخته شده بود. فورد در آن زمان توجه ویژهای به این ویژگی داشت و با مقایسه وزن سینرژی با خودروهای سدان همدوره خود، تلاش میکرد سطح بالای مهندسی آن را به رقبا نشان دهد. البته استفاده از آلومینیوم تنها دلیل سبکی سینرژی نبود. کوچککردن قطعاتی مانند موتور، رادیاتور و سیستم ترمز نیز تأثیر زیادی در کاهش وزن نهایی آن داشت.
اعتراف به غیرقابل تولید بودن
پس از معرفی این خودرو، الکس تراتمن که در آن زمان مدیرعامل شرکت فورد بود، به روشنی گفت که این مدل مفهومی برای تولید انبوه در نظر گرفته نشده است. این موضوع به ویژه زمانی اهمیت داشت که صحبت از کاهش هزینهها و مقرونبهصرفه کردن چنین فناوری پیچیدهای به میان میآمد. او توضیح داد که این طرح در درجه اول، یک پروژه برای آزمایش و پیشرفت تواناییهای مهندسی است.
توصیه میشود به مطالعه مقاله مقایسه دنا پلاس توربو شارژ اتوماتیک با پژو ۲۰۶ صندوقدار 🚘 ادامه دهید.
کابین دیجیتال بدون دکمه
پیشبینیهای شرکت فورد برای خودروی سینرژی فقط به موتور آن محدود نبود. این خودروی مفهومی به جای آینههای معمولی، از دوربینهایی در دو طرف خود استفاده میکرد تا محیط اطراف را ببیند. در داخل خودرو نیز هیچ دکمه یا کلید فیزیکی وجود نداشت، چون همه کارها با صفحهنمایش و دستورهای صوتی کنترل میشد. راننده میتوانست با حرف زدن، تا ۱۸ کار مختلف را انجام دهد.
فناوریهایی جلوتر از دوران و پیشبینی دقیق آینده
خودروی فورد سینرژی برای خنک نگه داشتن فضای داخل در هنگام توقف، چند صفحه خورشیدی روی سقف خود داشت. همچنین فرمانی با شکل خاص که به یک بازوی مرکزی وصل میشد، نمایشگر سر، پدالهایی که قابل تنظیم بودند، پشتسریهای صندلی عقب که جمع میشدند و طراحی مناسب برای کیسههای هوای جانبی، از جمله ویژگیهای مدرن و پیشرفته این خودرو محسوب میشدند. بسیاری از این قابلیتها، سالها بعد در خودروهای معمولی نیز به کار گرفته شدند.
سینرژی حتی آن خط نورانی ممتد در پشت خودرو را هم در نظر گرفته بود؛ ویژگیای که این روزها به بخشی پرطرفدار در طراحی ماشینها تبدیل شده است. با وجود اینکه این نمونه اولیه هیچوقت به خط تولید انبوه راه نیافت، به خوبی ثابت کرد که فورد چقدر دقیق آینده صنعت خودرو، خودروهای الکتریکی و فناوریهای نوین را پیشبینی کرده بود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه راهنمای خرید پژو ۲۰۷: انتخاب مناسبترین مدل برای شما 🚗.
بازگشت ایدهها در قالبی جدید
فورد سینرژی هرچند در نهایت به یک طرح اولیه محدود شد، اما مفاهیم و ایدههای آن پس از گذشت چندین دهه، هنوز پابرجا و کاربردی هستند. فورد اعلام کرده که نسل جدید فورد اف-۱۵۰ لایتنینگ در سالهای پایانی این دهه، با سیستمی شبیه به سینرژی — یعنی یک موتور بنزینی که نقش ژنراتور را دارد — عرضه خواهد شد. این مدل از پیکاپ آمریکایی با باتری کاملاً شارژ و باک پر از سوخت، قادر خواهد بود بیش از ۷۰۰ مایل یا ۱۱۲۶ کیلومتر را طی کند.
خودروهای الکتریکی که به سیستم افزایشدهنده برد مجهز هستند، معمولاً با نام اختصاری EREV شناخته میشوند. این گونه خودروها امروزه در چین بسیار محبوب و پرفروش هستند. یکی از اصلیترین دلایل استقبال از آنها، قابلیت استفاده همزمان از برق و بنزین است. برخلاف خودروهای تمامالکتریکی که با اتمام شارژ باتری متوقف میشوند، در خودروهای EREV در صورت خالی شدن باتری، میتوان با سوختگیری در پمپ بنزین، بدون دغدغه به سفر ادامه داد. نمونههایی مانند نیسان سیلفی e-Power و وویا فری از جمله مدلهایی هستند که با این نوع پیشرانه در بازار ایران موجود میباشند.
