وایدبند چیست؟
وایدبند یک ابزار اندازهگیری است که در هر لحظه، نسبت سوخت به هوای درون موتور را محاسبه کرده و نشان میدهد. حفظ این نسبت مناسب، اهمیت زیادی دارد و میتواند باعث کارکرد بهتر موتور و صرفهجویی در مصرف سوخت شود. برخی از کاربردهای اصلی وایدبند عبارتند از:
– تنظیم دقیق نسبت سوخت و هوا
– تشخیص نشت سوخت در ایسیوهای استندالون
– تشخیص نشت هوا در سیستم ورودی موتور
– افزایش قدرت خودرو با تنظیم بهینه نسبت سوخت به هوا
– کاهش مصرف سوخت در خودروهای تقویت شده با قطعاتی مانند هدرز و میل سوپاپ
وایدبند از چه چیزی ساخته شده است؟
واید بند در واقع یک حسگر اکسیژن همراه و قابل حمل است. حسگرهای اکسیژن به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
نرو بند (دو مقداری): این حسگر دقت کمی دارد و فقط میتواند محدودهای بین ۱۴ تا ۱۵ AFR را اندازه بگیرد.
واید بند (خطی): این حسگر از دقت بسیار بالایی برخوردار است و میتواند محدوده وسیعی از ۷ تا ۲۰ AFR را اندازهگیری کند.
نقش وایدبند در ریمپ خودرو
ریمپ فرآیندی است که در آن تنظیمات کامپیوتر خودرو (ایسییو) تغییر داده میشود تا قدرت و بازدهی ماشین بهبود پیدا کند. در این فرآیند، استفاده از دستگاه وایدبند بسیار مهم است:
تنظیم دقیق نسبت سوخت به هوا (AFR) در محدوده قدرت: برای خودروهای معمولی (اتمسفر) نسبت ۱۲.۵ تا ۱۳ و برای خودروهای توربو نسبت ۱۲ تا ۱۲.۵ مناسب است.
تشخیص مشکلات بعد از ریمپ: اگر در خودروهایی که قطعات جانبی اضافه شده دارند از وایدبند استفاده نشود، ممکن است قدرت خودرو کم و حتی مصرف سوخت آن بیشتر شود.
نصب واید بند در خودرو
واید بند به دو روش قابل نصب است:
نصب ثابت: در این روش، واید بند به شکل همیشگی بر روی سیستم اگزوز نصب میشود.
نصب قابل حمل: این نوع نصب موقتی است و معمولاً برای انجام تنظیمات یا آزمایش عملکرد موتور مورد استفاده قرار میگیرد.
عدد AFR چیست؟
نسبت سوخت به هوا که به اختصار AFR نامیده میشود، در واقع میزان هوای لازم برای سوزاندن کامل سوخت را نشان میدهد. مقدار ایدهآل و استاندارد این نسبت، ۱۴.۷ بخش هوا به یک بخش سوخت است که معمولاً سازندگان خودرو آن را مبنای کار قرار میدهند.
حالت Lean (لین): زمانی رخ میدهد که نسبت هوا به سوخت بیشتر از ۱۴.۷ باشد. در این شرایط، سوخت کمتر از حد لازم وجود دارد.
حالت Rich (ریچ): وقتی اتفاق میافتد که نسبت هوا به سوخت کمتر از ۱۴.۷ باشد. در این حالت، مقدار سوخت در مخلوط بیش از حد نیاز است.
سنسور اکسیژن وایدبند
این سنسور دامنه وسیعتری از نسبت هوا به سوخت (از ۷ تا ۲۰) را اندازه میگیرد.
میتوان آن را به جای سنسور اکسیژن اولیه نصب کرد یا به صورت موقت روی لوله اگزوز قرار داد.
توجه: این قطعه در برابر تکانهای شدید و جابهجاییهای ناگهانی بسیار حساس است.
مزایای وایدبند در خودروهای لوازمی
خودروهایی که قطعات جانبی و ارتقایافته مانند هدرز و میلسوپاپ روی آنها نصب شده، معمولاً به سنسور وایدبند حساستر هستند. تنظیم درست نسبت سوخت به هوا در دورهای بالای موتور (مثلاً بین ۴۵۰۰ تا ۶۵۰۰ دور در دقیقه) میتواند هم قدرت خودرو را افزایش دهد و هم مصرف سوخت را کمتر کند.
معایب ریمپ بدون وایدبند
حذف واید بند از ریمپ میتواند به چند مشکل منجر شود:
کم شدن بیشینه سرعت خودرو
بالا رفتن میزان مصرف بنزین
کاهش قدرت موتور هنگام دور گرفتن بالا
هزینه ریمپ با وایدبند
تعویض قطعات موتور به همراه تنظیم فاصله سوپاپها، به دلیل وقت بیشتری که میبرد، نیاز به مهارت تخصصی بالاتر و همچنین استفاده از ابزارهای اضافی، معمولاً هزینه بیشتری در بر دارد. به صورت معمول، هزینه این کار حدود ۴۰۰ تا ۵۵۰ هزار تومان بیشتر از تعویض قطعات موتور بدون تنظیم فاصله سوپاپها است.
نقش واید بند در کاهش آلایندگی
وقتی یک خودرو تغییرات فنی برای افزایش قدرت روی آن انجام میشود، معمولاً بخشهایی مانند سیستم ورودی هوا، سوخترسانی و اگزوز آن دستکاری میشوند. این تغییرات میتواند تعادل نسبت سوخت به هوا در موتور را بر هم بزند. نتیجه این بیتعادلی، تولید بیشتر آلودگی است؛ مثل افزایش گاز سمی کربنمونواکسید، هیدروکربنهای نسوخته و اکسیدهای نیتروژن.
تنظیم دقیق AFR و کاهش آلایندگی
وایدبند با محاسبه دقیق نسبت هوا به سوخت (AFR)، این امکان را فراهم میکند که میزان سوخت و هوای ورودی به موتور به دستی تنظیم شود. این تنظیم دقیق به خصوص برای خودروهایی که تغییرات اساسی روی موتورشان انجام شده (تیونینگ شده) بسیار مهم و ضروری است، زیرا تنظیمات اولیهای که کارخانه روی خودرو قرار داده، دیگر نمیتواند نیازهای موتوری که قدرت آن افزایش یافته را برآورده کند. با تنظیم درست و بهینه نسبت هوا به سوخت:
کاهش CO
هنگامی که مقدار سوخت و هوا تقریباً برابر با نسبت ایدهآل (۱۴.۷) باشد، سوخت به طور کاملتری میسوزد. این امر باعث میشود مقدار گاز سمی کربنمونواکسید کمتری تولید شود.
کاهش HC
تناسب درست سوخت و هوا در موتور، باعث میشود سوخت به طور کامل بسوزد. این کار از تولید دودهای سمی و آلاینده جلوگیری میکند و هوا را پاکتر نگه میدارد.
کاهش NOx
در موتورهای تقویتشده، اگر نسبت هوا به سوخت را نزدیک به مقدار بهینه تنظیم کنیم، میتوانیم دمای سوختن را مدیریت کرده و از تولید گازهای آلاینده نیتروژن (NOx) بکاهیم.
تاثیر بر خودروهای مجهز به کاتالیست
در خودروهایی که دارای مبدل کاتالیستی هستند، تنظیم دقیق نسبت سوخت به هوا، علاوه بر کم کردن آلودگی خروجی، باعث میشود مبدل به بهترین شکل ممکن کار کند. اگر این نسبت به درستی تنظیم نشود، ممکن است به مبدل آسیب برسد و از بازده آن کاسته شود.
آزمایش آلایندگی و نقش واید بند
خیلی از خودروهایی که تغییرات افزایش قدرت روی آنها انجام شده، ممکن است در تست آلایندگی قبول نشوند. نصب وایدبند در فرآیند این تغییرات میتواند این مسئله را برطرف کند و خودرو را در محدوده مجاز استانداردهای محیط زیستی نگه دارد.
برای خودروهایی که از قطعات جانبی مانند هدر یا توربوشارژر استفاده میکنند، نصب وایدبند نه تنها کارایی موتور را بهتر میکند، بلکه باعث کم شدن آلودگی و حفاظت از محیط زیست نیز میشود. این کار، علاوه بر فایده زیستمحیطی، خودرو را برای تردد در شهرها و مسیرهایی که قوانین سختگیرانهای برای آلایندگی دارند مناسب میسازد و به شما کمک میکند تا گواهی معاینه فنی را راحتتر دریافت کنید.
برای آگاهی بیشتر، پیشنهاد میکنیم دیگر نوشتههای خودروشاپ را نیز بخوانید. در این مقالات سعی کردهایم همه آنچه نیاز دارید را به طور کامل توضیح دهیم تا با آگاهی بیشتر، تصمیمهای بهتری برای خودروی خود بگیرید. همچنین برای راهنمایی و ثبت درخواست میتوانید از طریق وبسایت یا صفحههای اجتماعی ما اقدام کنید. برای دیدن ویدیوهای آموزنده و جالب درباره خودرو، به کانال آپارات خودروشاپ سر بزنید.
شما میتوانید با انجام ریمپ و تغییرات تنظیم موتور، مصرف سوخت خودرو را کمتر کنید، قدرت و شتاب آن را بالا ببرید و حتی عملکرد و روانی حرکت آن را به سطح جدیدی ارتقا دهید. برای دریافت راهنمایی رایگان و صحبت با کارشناسان خودروشاپ کافیست درخواست خود را ثبت کنید تا ما در سریعترین زمان با شما تماس بگیریم.
اگر به این موضوع علاقه دارید، هدرز چیست؟ راهنمای جامع و کاربردی را از دست ندهید.
برای یادگیری پیشرفته، به کیت مکش چیست ؟ مزایا، معایب و انواع آن مراجعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله علائم خرابی دریچه گاز برقی و 4 روش عیبیابی را مطالعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، فولی سبک چیست ؟ 5 مزیت و 4 ایراد مهم را از دست ندهید.
