در سالهای گذشته قیمت خودروها زیاد شده و همچنین نگاه منفی نسبت به خرید ماشین به صورت قسطی یا لیزینگی وجود دارد. به همین خاطر، خیلی از مردم به سمت خرید خودروهایی رفتهاند که سندشان در رهن است، یا از طریق مزایده فروخته میشوند و موارد مشابه. این گونه خودروها معمولاً قیمت کمتری نسبت به نمونههای مشابه در بازار دارند. اما بسیاری از متخصصان حقوقی پیشنهاد میکنند اگر سند یک خودرو در گرو بانک یا فرد دیگری است، از خرید آن صرفنظر کنید. زیرا در رهن بودن سند، اعتبار معامله را کاهش میدهد و فقط در شرایط ویژه و خاص میتوان چنین خودروهایی را خرید و فروش کرد.
ممکن است با خواندن این مطالب، دو سؤال مهم برای شما پیش بیاید:
چطور میتوانیم بفهمیم سند خودرو در رهن است؟
خرید خودرویی که سندش در رهن است، چه مشکلاتی میتواند داشته باشد؟
در این نوشته، به تعریف رهن سند خودرو، علتهای آن، پیامدهای خرید این خودروها، نکات مهم هنگام معامله و شرایط نوشتن قرارداد برای خودروهای سند در رهن میپردازیم.
سند خودرو در رهن یعنی چی؟ قرارداد رهن خودرو چیست؟
سند خودرو را به رهن گذاشتن، یک نوع قرارداد وثیقهگذاری است. قانون مدنی در ماده ۷۷۱ این قرارداد را اینگونه تعریف میکند:
در عقد رهن، بدهکار مالی را به عنوان تضمین به طلبکار میسپارد. به کسی که مال را وثیقه میگذارد «راهن» و به طلبکار «مرتهن» گفته میشود. اگر راهن در زمان تعیین شده بدهی خود را پرداخت کند، مرتهن باید مال وثیقه را پس بدهد. اما اگر راهن نتواند بدهی را پرداخت کند، مرتهن میتواند آن مال را بفروشد.
به بیان سادهتر، وقتی کسی خودروی خود را به رهن میگذارد، در واقع آن را به عنوان گرو و تضمین برای بازپرداخت یک وام یا قرض، نزد فرد دیگری میگذارد. بین این دو نفر یک قرارداد رهن بسته میشود که میتواند نوشته یا حتی شفاهی باشد و مدت آن هم مشخص است. اگر وامگیرنده در زمان مقرر نتواند پول را پس بدهد، طرف دیگر این حق را دارد که خودروی گرو گرفته شده را بفروشد. البته این قرارداد رهن خودرو باید شرایط خاصی داشته باشد تا از نظر قانونی معتبر شناخته شود.
در رهن بودن سند خودرو چه دلایلی دارد؟
معمولاً سند خودرو به یکی از این دلایل نزد فرد یا نهادی به عنوان وثیقه میماند:
سند خودرو در رهن شخص
وقتی کسی نیاز دارد مبلغ زیادی پول از شخص دیگری قرض بگیرد، اما نمیتواند فردی را به عنوان ضامن معرفی کند یا وثیقه مناسبی ارائه دهد، یک راهحل این است که سند رسمی خودروی خود را نزد همان فرد به عنوان گرو بگذارد.
سند خودرو در رهن بانک
اغلب بانکها برای پرداخت وامهای بزرگ، از مشتری درخواست میکنند معادل مبلغ وام تضمین ارائه دهد یا چند نفر را به عنوان ضامن معرفی کند. اگر فرد نتواند تعداد ضامنهای خواسته شده را معرفی کند، میتواند خودروی شخصی خود را به عنوان وثیقه نزد بانک قرار دهد. همچنین، دریافت وام بانکی برای خرید خودرو، خرید خودرو به روش لیزینگ و داشتن بدهی پرداختنشده به بانک، میتواند باعث شود سند خودرو به عنوان وثیقه در گرو بانک باقی بماند.
سند خودرو در رهن شرکت لیزینگ
در قرارداد لیزینگ خودرو، معمولاً از نوعی عقد اجاره به شرط تملیک یا رهن سند استفاده میشود. بر اساس این قرارداد، تا زمانی که تمام اقساط خودرو پرداخت نشده باشد، سند مالکیت آن نزد شرکت لیزینگ یا بانک به عنوان وثیقه باقی میماند.
سند خودرو در رهن سایپا و ایرانخودرو
تا سال ۱۴۰۰، اگر خودرویی را از طریق طرحهای فروش قسطی، پیشفروش یا فروش ویژه شرکتهای خودروساز داخلی خریداری میکردید، سند خودرو به عنوان وثیقه نزد ایرانخودرو یا سایپا باقی میماند و پس از اتمام کامل اقساط، امکان آزادسازی سند وجود داشت. بنابراین، اگر در زمان خرید متوجه شدید که سند خودرو در گرو سایپا یا ایرانخودرو است، میتوانید سال تولید آن را نیز به صورت حدودی تخمین بزنید.
سند خودرو در رهن دولت
اگر علیه شما پرونده قضایی تشکیل شود و دادگاه حکم توقیف اموال شما را صادر کند، ممکن است سند رسمی خودروی شما به عنوان تضمین نزد دولت مسدود و بلوکه شود.
اگر سوالاتی دارید، مقاله بررسی کامل مشخصات پژو 207 tu3 + [قیمت کارخانه و بازار] به شما کمک خواهد کرد.
خرید خودرو سند در رهن چه عواقبی دارد؟
ثبت و جابجایی قانونی این گونه خودروها مجاز نیست و خرید خودرویی که سند آن در گرو است تنها از طریق قرارداد کتبی (قولنامه) امکانپذیر میباشد. به عبارت دیگر، تا زمانی که سند خودرو از حالت رهن خارج نشود یا مجوز لازم از طرف سازمانی که سند نزد آن گرو گذاشته شده است صادر نگردد، شما مالک رسمی و قانونی خودرو محسوب نمیشوید و قادر به تغییر پلاک آن نخواهید بود. همچنین اگر خودرویی با سند در گرو را به صورت قولنامهای بفروشید، کلیه تخلفات و جرایمی که خریدار مرتکب میشود، به نام شما ثبت خواهد شد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله mvm 550 بخریم یا نه؟ مزایا و معایب ام وی ام 550 را مطالعه کنید.
فروشنده خودرویی که سند آن در رهن است، حتماً باید از طرف گیرنده رهن (مرهون) وکالتنامه فروش داشته باشد. در غیر این صورت، مرهون میتواند درخواست توقیف خودرو را بدهد. بیشتر پیامدهای قانونی فروش این خودروها متوجه فروشنده است و اگر اقدام به فروش خودرو بدون اجازهی گیرنده رهن و با جعل مدارک کند، با مجازاتهای مربوط به جعل اسناد و کلاهبرداری مواجه خواهد شد.
برای معامله خودرو سند در رهن چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
همانطور که اشاره کردیم، خرید خودرویی که سند آن در گرو بانک یا موسسه دیگری است، میتواند چالشبرانگیز باشد. اگر با وجود این شرایط، تصمیم به خرید چنین خودرویی دارید، حتماً به نکات زیر توجه کنید:
در مرحله اول، از در رهن بودن سند خودرو مطمئن شوید. روش تشخیص این موضوع را در ادامه توضیح خواهیم داد.
قرارداد خرید را حتماً در یک دفتر اسناد رسمی تنظیم کنید. دقت کنید که در این قرارداد، مشخصات کامل فروشنده، خودرو و موسسهای که سند نزد آن گرو است، به وضوح نوشته شود.
حتماً در قرارداد، زمان مشخصی برای تعویض پلاک و آزادسازی سند از رهن (فک رهن) تعیین کنید.
به رسمی بودن و مدت اعتبار وکالتنامه فروشنده (اگر وجود دارد) توجه داشته باشید.
**چگونه متوجه شویم سند خودرو در رهن است؟**
بهترین راه برای استعلام، مراجعه به سایت سازمان ثبت اسناد کشور (سامانه ثبت من) به نشانی my.ssaa.ir است. پس از ورود به این سایت، به بخش «اسناد رسمی» و سپس «تصدیق اصالت سند» بروید. در آنجا باید «شناسه سند» و «رمز تصدیق» را وارد کنید. این دو شماره روی سند رسمی خودرو نوشته شدهاند.
راه دیگر، بررسی برگ سبز خودرو (سند مالکیت) است. اگر سند خودرو در رهن باشد، معمولاً در قسمت بالای برگ سبز، مهر «در رهن بانک» یا «در رهن شرکت سازنده» درج میشود.
آیا تعویض پلاک خودروی سند در رهن امکانپذیر است؟
برای تعویض پلاک خودرویی که سند آن در رهن است، ابتدا باید رهن آن سند فک شود. فروشنده خودرو باید دلیلی که باعث رهن رفتن سند شده، مانند بدهی یا قسطهای پرداختنشده، را کاملاً تسویه کند. راه دیگر این است که از سازمانی که سند نزد آن در رهن است، اجازهنامه لازم را دریافت نماید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره 207 بخریم یا نه؟ مزایا و معایب پژو 207 بیابید.
به طور مثال، اگر سند خودرو در رهن شرکتهایی مانند ایرانخودرو یا سایپا باشد، فروشنده باید ابتدا به نمایندگی رسمی این شرکتها مراجعه کند و مجوز مورد نیاز برای تعویض پلاک را بگیرد. جزئیات مدارک و مراحل فک رهن سند خودرو را در ادامه توضیح خواهیم داد.
مدارک موردنیاز برای فک رهن خودرو کدامند؟
پس از آنکه سازمان مربوطه مجوز لازم را صادر کرد، بانک یا شرکت خودروسازی که سند وسیله نقلیه نزد آن به عنوان وثیقه (رهن) است، این امکان را فراهم میکند که فروشنده با در دست داشتن مدارک زیر، مراحل آزادسازی پلاک (فک پلاک) را انجام دهد:
– برگه سبز خودرو (گواهی نامه)
– اصل کارت ملی و شناسنامه فروشنده یا نماینده قانونی او
– وکالتنامه رسمی و معتبر (اگر فروش به صورت وکالتی انجام شده باشد)
– مدارک تأیید نشانی محل سکونت مالک خودرو (که از طریق سامانه سخا قابل استعلام است)
– بیمهنامه شخص ثالث معتبر و دارای تاریخ انقضای جاری
– نامه یا معرفینامه رسمی برای آزادسازی رهن، از سوی مرجع مرتبط
– گواهی معاینه فنی معتبر خودرو
– گواهی تسویه حساب و پرداخت کلیه جریمههای معوقه خودرو
با مراحل فک رهن و تعویض پلاک خودرو سند در رهن آشنا شوید
این فهرست، گامهای لازم برای تعویض پلاک خودرویی که سند آن در رهن است را توضیح میدهد:
فروشنده باید به نمایندگی شرکت خودروساز یا بانکی که خودرو در آن رهن است مراجعه کند تا وکالت فروش خودرو را دریافت نماید.
مبلغ باقیمانده رهن را پرداخت کرده و وکالتنامه رسمی را بگیرد.
سپس فروشنده به همراه خریدار به یکی از مراکز تعویض پلاک مراجعه میکنند.
هزینههای خلافی خودرو پرداخت میشود.
کارهای اداری مربوط به فک سند رهن انجام میگیرد.
اطلاعات فک رهن در سامانه پلیس راهور ثبت میشود.
در نهایت، فرآیند فک رهن کامل شده و پلاک خودرو تعویض میگردد.
برای تنظیم قرارداد رهن خودرو باید چه نکاتی را رعایت کرد؟
اگر قصد دارید خودروی خود را به عنوان وثیقه به کسی بسپارید یا خودرویی را به صورت اقساطی و با وام خریداری کنید، دقت کنید که موارد زیر حتماً در قرارداد رهن خودرو نوشته شده باشد:
– مشخصات کامل دو طرف قرارداد (کسی که خودرو را میگذارد و کسی که خودرو را میگیرد)
– جزئیات کامل خودرو شامل شماره پلاک، رنگ، سال تولید و وضعیت فنی آن
– مبلغ رهن (ارزش تقریبی خودرو)
– مدت زمان معتبر بودن قرارداد رهن
– روش و زمان پرداخت اقساط (تاریخ سررسید چکها)
– شرایطی که قرارداد لغو میشود و راهحلهای حل اختلاف
– محل نگهداری خودروی در رهن (نزد کدام طرف یا در پارکینگ)
سپردن سند خودرو به عنوان رهن و خرید و فروش خودرویی که سند آن در رهن است، کارهای پیچیدهای هستند و ممکن است مشکلات حقوقی و مالی بزرگی به دنبال داشته باشند. بنابراین پیشنهاد میکنیم تا حد امکان از این گونه معاملات خودداری کنید و اگر ناچار به انجام آن هستید، به تمام نکات گفته شده دقت کنید. همچنین حتماً قرارداد رهن سند خودرو و معامله خودروی در رهن را در دفتر اسناد رسمی تنظیم و ثبت نمایید.
مقاله بدفروش ترین خودروهای بازار منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
