دلایل خرابی توربو شارژ و روش‌های تعمیر آن؛ از روغن‌سوزی تا افت فشار

آیا خودروی شما کم‌جان شده، از اگزوزش دود غلیظ خارج می‌شود یا از موتور صداهای غیرعادی می‌آید؟ این نشانه‌ها ممکن است خبر از خرابی توربو بدهند. توربو قطعه‌ای مهم است که قدرت و کارایی موتور ماشین را بالا می‌برد. اگر توربو خراب شود و به موقع تعمیر نشود، علاوه بر کاهش عملکرد خودرو، ممکن است آسیب‌های بزرگ‌تر و هزینه‌برتری به موتور وارد کند.

خرید خودرو کارکرده اقساطی

ماشینت رو به قیمت و فوری بفروش

تعویض خودرو

در این نوشته، به طور کامل علت‌های خرابی توربو، انواع مشکل‌های آن، راه‌های تشخیص و روش‌های تعمیر را بررسی می‌کنیم. همچنین با پیشنهادهای عملی، به شما کمک می‌کنیم از خرابی‌های احتمالی جلوگیری کنید و عمر توربو خودرویتان را بیشتر نمایید. از توضیح اولیه درباره چیستی و پیشینه توربو گرفته تا مقایسه برندهای گوناگون و نکات مهم برای انتخاب و مراقبت از آن، همه در این راهنمای کامل گنجانده شده است.

با خواندن این مقاله، اطلاعات خوبی درباره توربوها به دست خواهید آورد و می‌توانید بهترین تصمیم‌ها را برای حفظ و بهبود کارکرد خودروی خود بگیرید. هدف ما این است که با ارائه اطلاعات درست و کاربردی، شما را از سردرگمی درباره این قطعه پیچیده نجات دهیم و در نگهداری و تعمیر درست توربو کمکتان کنیم. در پایان، با معرفی محصولات باکیفیت فروشگاه توربو دات کام، شما را برای انتخاب مناسب‌ترین گزینه برای خودرویتان راهنمایی خواهیم کرد.

بررسی کلی توربو شارژ

توربو شارژ یک سامانه‌ی اجباری برای ورود هوا به موتور است که با بهره‌گیری از انرژی گازهای خروجی اگزوز کار می‌کند. این سیستم هوای بیشتری را به درون سیلندرها می‌فرستد. با افزایش هوای ورودی، امکان سوزاندن سوخت بیشتر فراهم می‌شود و در نتیجه قدرت و گشتاور موتور بالا می‌رود.

یک توربو شارژ معمولاً از دو بخش کلیدی ساخته شده است: یک توربین و یک کمپرسور. توربین توسط گازهای داغ اگزوز به چرخش درمی‌آید. این چرخش از طریق یک میله به کمپرسور منتقل می‌شود. کمپرسور نیز با چرخش خود، هوا را فشرده می‌کند و آن را با فشار بالاتری به درون موتور می‌دمد.

پیشینه‌ی توربو شارژ به آغاز قرن بیستم برمی‌گردد. آلفرد بوچی، مهندس سوئیسی، نخستین بار این ایده را ارائه داد و در سال ۱۹۰۵ آن را به ثبت رساند. در سال‌های اولیه، توربو شارژ بیشتر در موتور هواپیماها به کار می‌رفت. در ارتفاعات بلند که هوا رقیق است، این سیستم با افزایش فشار هوای ورودی، کارایی موتور را حفظ می‌کرد.

به مرور زمان، توربو شارژ راه خود را به خودروهای مسابقه‌ای و سپس خودروهای معمولی باز کرد. امروزه استفاده از آن در خودروها بسیار رایج شده است، زیرا به سازندگان اجازه می‌دهد موتورهای کوچک‌تری بسازند که در عین قدرتمند بودن، سوخت کمتری مصرف می‌کنند و آلودگی کمتری نیز تولید می‌کنند. به همین دلیل، توربو شارژ اکنون به یک فناوری استاندارد در بسیاری از خودروهای نو تبدیل شده است.

انواع توربو شارژ

توربو شارژها در طرح‌ها و شیوه‌های کاری گوناگونی ساخته می‌شوند که هر کدام کاربرد و ویژگی‌های خود را دارند. شناخت این تفاوت‌ها می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین توربو شارژ را برای خودروی خود انتخاب کنید.

**توربو شارژ تکی:** این مدل، معمول‌ترین نوع توربو شارژ است و از یک توربین و یک کمپرسور تشکیل شده. توربو شارژ تکی برای موتورهای کوچک و متوسط مناسب است و به خاطر ساختار ساده‌ای که دارد، قیمت کمتری نسبت به بقیه انواع دارد. همچنین به دلیل واکنش سریعی که نشان می‌دهد، برای رانندگی در شهر و جاده گزینه خوبی است.

**توربو شارژ دوقلو (Twin-Turbo):** در این نوع، به جای یک توربو بزرگ، از دو توربو کوچک‌تر استفاده می‌شود. این کار باعث می‌شود تأخیر در عملکرد توربو (Turbo Lag) کمتر شود، چون توربوهای کوچک‌تر زودتر به دور مورد نظر می‌رسند و فشار هوای ورودی را سریع‌تر بالا می‌برند. توربو شارژ دوقلو بیشتر در موتورهای V شکل به کار می‌رود، به طوری که هر توربو به یک گروه از سیلندرها متصل می‌شود.

**توربو شارژ پشت‌سرهمی (Sequential Turbo):** این نوع، ترکیبی از توربو تکی و دوقلو است. وقتی موتور با دور پایین کار می‌کند، فقط یکی از توربوها فعال است و با بالا رفتن دور موتور، توربو دوم هم روشن می‌شود. این سیستم کمک می‌کند موتور در همه دورها عملکرد خوبی داشته باشد و تأخیر توربو هم کاهش پیدا کند. توربو شارژ پشت‌سرهمی معمولاً در موتورهای بسیار قدرتمند دیده می‌شود.

**توربو شارژ با شکل متغیر (Variable Geometry Turbocharger – VGT):** این توربو شارژ دارای پره‌هایی است که زاویه آن‌ها قابل تغییر است. با تنظیم زاویه این پره‌ها، جریان گازهای خروجی طوری هدایت می‌شود که توربین در دورهای مختلف موتور بهترین بازدهی را داشته باشد. توربو شارژ VGT تأخیر توربو را کم می‌کند و گشتاور موتور را در دورهای پایین افزایش می‌دهد. این مدل بیشتر در موتورهای دیزلی استفاده می‌شود.

**توربو شارژ اسکرول دوقلو (Twin-Scroll Turbocharger):** این نوع دارای دو مجرای ورودی جداگانه برای گازهای خروجی است که هر کدام به یک گروه از سیلندرها وصل می‌شوند. این طراحی باعث می‌شود جریان گازها با هم تداخل نداشته باشند و بازدهی توربین بیشتر شود. توربو شارژ اسکرول دوقلو واکنش موتور را بهتر می‌کند و تأخیر توربو را کاهش می‌دهد.

مزایا و معایب توربو شارژ

سیستم توربو شارژ در موتورهای بنزینی و دیزلی، دارای نقاط قوت و ضعف خاص خود است که در ادامه به آنها می‌پردازیم.

**نقاط قوت:**

– **افزایش توان و کشش موتور:** توربو شارژ با ورود دادن هوای بیشتر به داخل موتور، اجازه می‌دهد سوخت بیشتری بسوزد. این کار قدرت و گشتاور موتور را بالا می‌برد و باعث می‌شود خودرو در موقعیت‌هایی مانند شتاب گرفتن یا حرکت در سربالایی، عملکرد بهتری داشته باشد.
– **صرفه‌جویی در مصرف سوخت:** با کمک توربو شارژ می‌توان از یک موتور کوچک‌تر، توانی مشابه یک موتور بزرگ‌تر گرفت. موتورهای کوچک‌تر معمولاً سوخت کمتری مصرف می‌کنند.
– **کاهش آلودگی:** این سیستم می‌تواند با سوزاندن بهتر سوخت، میزان دود و آلایندگی موتور را کمتر کند و به کاهش گازهای مضر برای محیط زیست کمک نماید.
– **عملکرد بهتر در ارتفاعات:** در مناطق مرتفع که هوا رقیق است، توربو شارژ می‌تواند با پمپاژ هوای بیشتر، افت عملکرد موتور را جبران کند.

**نقاط ضعف:**

– **کندی اولیه یا “توربو لگ”:** معمولاً کمی زمان می‌برد تا توربو به سرعت لازم برسد و قدرت اضافه را ایجاد کند. این تأخیر ممکن است در دورهای پایین موتور، احساس شود.
– **پیچیدگی و هزینه نگهداری:** توربو شارژ یک قطعه مکانیکی پیچیده است و نیاز به مراقبت و تعمیرات تخصصی دارد که می‌تواند هزینه‌های نگهداری خودرو را افزایش دهد.
– **حساسیت به روغن موتور:** این قطعه برای کارکرد روان به روغن‌کاری باکیفیت وابسته است. استفاده از روغن بی‌کیفیت یا تعویض دیر هنگام آن می‌تواند به توربو آسیب برساند.
– **تولید گرمای زیاد:** توربو شارژ در حین کار، گرمای زیادی تولید می‌کند که اگر به خوبی مدیریت نشود، ممکن است به قطعات اطراف آن صدمه بزند.

مقایسه تخصصی توربو شارژها

در این جدول، انواع گوناگون توربوشارژها به طور تخصصی با یکدیگر مقایسه شده‌اند:

راهنمای خرید توربو شارژ

انتخاب و خرید یک توربو شارژ خوب برای ماشین شما ممکن است کار سختی به نظر برسد. در این قسمت، معیارهای مهم، نکات فنی و برندهای مختلف را بررسی می‌کنیم تا شما را برای انتخاب بهترین گزینه راهنمایی کنیم.

معیارهای انتخاب:

نوع موتور: خودروی شما بنزینی است یا دیزلی؟ این موضوع مشخص می‌کند که کدام مدل توربو شارژ با ماشین شما سازگاری دارد.
حجم موتور: اندازه موتور هم در انتخاب توربو شارژ نقش دارد. معمولاً موتورهای کوچک‌تر به توربوهای کوچک‌تر و موتورهای بزرگ‌تر به توربوهای بزرگ‌تر نیاز دارند.
سبک رانندگی: اگر بیشتر در شهر و ترافیک رانندگی می‌کنید، بهتر است توربو شارژی انتخاب کنید که سریع جواب دهد. اما اگر معمولاً در جاده‌های باز و طولانی رانندگی می‌کنید، به توربویی با قدرت بالا نیاز دارید.
هزینه: قیمت توربو شارژها خیلی متفاوت است. قبل از خرید، مقدار پولی که می‌خواهید هزینه کنید را مشخص کنید و گزینه‌هایی را در نظر بگیرید که با بودجه شما هماهنگ باشد.

نکته‌های مهم در انتخاب توربو:

**سایز توربین و کمپرسور:** باید با حجم موتور خودرو و انتظاری که از قدرت آن دارید هماهنگ باشد.
**نسبت A/R:** این نسبت اندازه بخش حلزونی توربین را نشان می‌دهد. اگر نسبت A/R کوچک‌تر باشد، توربو زودتر جواب می‌دهد. اگر این نسبت بزرگ‌تر باشد، در دورهای بالاتر قدرت بیشتری خواهید داشت.
**نوع یاتاقان:** توربوها با یاتاقان‌های متفاوتی ساخته می‌شوند. نوع ساچمه‌ای (Ball Bearing) اصطکاک را کمتر می‌کند و باعث می‌شود توربو سریع‌تر به کار بیفتد.
**جنس پوسته:** پوسته توربو باید از موادی ساخته شده باشد که در برابر گرمای زیاد و فشار بالا مقاوم باشد.

نصب توربو شارژ

نصب یک توربو شارژ کار دقیقی است و باید با مهارت و آگاهی فنی انجام شود. در اینجا مراحل نصب را به ترتیب و ساده توضیح می‌دهیم:

**آماده‌سازی اولیه:**
پیش از هر کاری، مطمئن شوید همه قطعات لازم را دارید. این قطعات شامل خود توربو شارژ، واشر، شیلنگ‌ها، پیچ و مهره‌ها و روغن مخصوص موتور است. همچنین ابزارهای مورد نیاز مانند آچار، پیچ‌گوشتی، انبر و دستگاه تنظیم‌کننده فشار بوست را آماده کنید.

**برداشتن قطعات سر راه:**
ابتدا قطعاتی که جلوی نصب توربو را می‌گیرند، باز کنید. این قطعات معمولاً شامل منیفولد دود، لوله‌های خروج دود و اجزای سیستم خنک‌کننده است. حتماً قبل از شروع کار، موتور باید کاملاً سرد باشد.

**نصب خود توربو شارژ:**
توربو شارژ را به منیفولد دود وصل کنید. حتماً از واشرهای نو استفاده کنید تا از نفوذ دود جلوگیری شود. مطمئن شوید توربو محکم و در جای درست بسته شده است.

**وصل کردن شیلنگ‌ها:**
شیلنگ‌های روغن و آب را به توربو متصل کنید. این شیلنگ‌ها برای روغن‌کاری و خنک‌کاری توربو ضروری هستند. دقت کنید که اتصالات محکم باشند و هیچ جا نشتی نداشته باشد.

**بازگرداندن قطعات:**
قطعاتی که قبلاً باز کرده بودید (مانند منیفولد دود، لوله‌های دود و اجزای خنک‌کننده) را دوباره سر جای خود نصب کنید. از بسته شدن صحیح و محکم همه قطعات اطمینان حاصل کنید.

**تنظیم فشار بوست:**
با کمک دستگاه تنظیم فشار بوست، میزان فشار توربو را تنظیم کنید. این فشار باید با توصیه‌های سازنده موتور شما هماهنگ باشد. فشار بیش از حد می‌تواند به موتور آسیب برساند.

**بررسی پایانی:**
بعد از اتمام کار، موتور را روشن کنید و عملکرد آن را آزمایش کنید. مطمئن شوید هیچ نشتی وجود ندارد و موتور به خوبی کار می‌کند. اگر مشکلی مشاهده کردید، حتماً از یک فرد متخصص کمک بگیرید.

دلایل خرابی توربو شارژ و روش‌های تعمیر آن

توربو شارژ یک قطعه دقیق و حساس است و اگر به درستی از آن مراقبت نشود، ممکن است آسیب ببیند. در این قسمت، علت‌های خرابی توربو شارژ و راه‌های درست کردن آن را بررسی می‌کنیم:

**روغن سوزی:**

روغن سوزی از مشکلات شایع توربو شارژ است. این مشکل اغلب به خاطر خرابی واشرها و درزگیرهای (کاسه نمد) توربو شارژ پیش می‌آید. وقتی روغن سوزی اتفاق می‌افتد، دود آبی رنگ از اگزوز خودرو بیرون می‌آید و مقدار روغن موتور کم می‌شود. برای حل این مشکل، باید درزگیرهای توربو شارژ عوض شوند.

**کاهش فشار هوای ورودی (افت بوست):**

افت فشار بوست یعنی فشار هوایی که به موتور می‌رسد، کم شده است. این مشکل معمولاً به خاطر سوراخ یا نشتی در لوله‌های هوا یا خرابی شیر برقی کنترل بوست ایجاد می‌شود. برای رفع آن، باید محل نشتی را پیدا و برطرف کنید و اگر لازم است، شیر برقی را تعویض نمایید.

**صداهای غیرعادی:**

اگر از توربو شارژ صداهای غیرمعمول بشنوید، ممکن است نشانه خرابی بلبرینگ‌ها یا پره‌های توربین و کمپرسور باشد. در این حالت، باید توربو شارژ را تعمیر یا در صورت نیاز تعویض کنید.

**آسیب دیدن پره‌ها:**

پره‌های توربین و کمپرسور ممکن است به خاطر ورود اجسام ریز و خارجی به داخل توربو شارژ خراب شوند. برای جلوگیری از این اتفاق، باید همیشه از فیلتر هوای مناسب و سالم استفاده کنید.

**خرابی بلبرینگ‌ها:**

بلبرینگ‌های توربو شارژ ممکن است به دلیل کم بودن روغن یا استفاده از روغن بی‌کیفیت خراب شوند. برای پیشگیری از این مشکل، باید از روغن موتور مناسب استفاده کرده و همیشه سطح روغن را چک کنید.